5.3.2 Rechtsgelijkheid

In 1.3.1 heb ik twee factoren onderscheiden waaraan de mate af te leiden is, waarin een rechtsstelsel bij de afwikkeling van massaschade erin slaagt de rechtsgelijkheid te waarborgen. De twee factoren betreffen (1) het vermogen van een afwikkelingsmechanisme om een uitkomst te bereiken die soortgelijk is voor soortgelijke gedupeerden, rekening houdend met de aanwezigheid vaak van een (2) limited fund in de setting van massaschade. In een limited fund situatie zijn bekendheid met de procedure en gelijktijdigheid van de voortgang van de afwikkeling van de individuele gevallen van groot belang.

Uit de rechtsvergelijking blijkt dat het Engelse stelsel niet met zoveel woorden een specifieke regeling in het geval van een limited fund kent. Niettemin kan dit model door de publicatieregels rond de GLO, door de aanhoudingsmogelijkheid, de doorverwijzing en concentratie van zaken (3.3) feitelijk tot gevolg hebben dat zo veel mogelijk belanghebbenden gelijktijdig deel kunnen nemen aan de procedure. Wel is het zo dat in het Engelse stelsel na de beslechting van de gemeenschappelijke vragen het in theorie mogelijk is dat ongerechtvaardigde verschillen ontstaan in de voortgang van en daarmee in de uitkomst in de individuele zaken. De 'superioriteit' van de Amerikaanse collectieve aanpak die voorziet in een 'no exit' of 'no opt out-class action' , althans van een mechanisme dat meer waarborgen biedt voor een gelijktijdige afwikkeling voor alle schadelijders, is evident.

Ook het probleem van informatieachterstand (de veroorzaker heeft zicht op de uitkomsten in de individuele schikkingen, maar de individuele schadelijders onderling niet) dat ten grondslag ligt aan het niet bereiken van soortgelijke uitkomsten voor soortgelijke gevallen, lijkt in het Amerikaanse stelsel beter te worden ondervangen. Dat heeft te maken met het meer omvattende en dwingende karakter van de collectieve schikking, waarbij damage scheduling wordt toegepast. Vermeldenswaard is de 'mostfavored-nation' -clausule1 die in bepaalde collectieve schikkingen voorkomt. Zij moet voorkomen dat indien een (beweerde) normschender opeenvolgend schikkingen treft met verschillende groepen benadeelden, de ene — vaak de latere — groep een gunstiger regeling kan bedingen dan de eerste. De nakoming van dergelijke clausules is in het kader van collectieve schikkingen (het Amerikaanse stelsel) door het openbare karakter daarvan gemakkelijker te controleren dan bij individuele schikkingen (het Engelse stelsel).