6.6.4.2 De ratio van vrijwillig overeengekomen vormvoorschriften in ruime zin

Is het beeld met betrekking tot de hiervoor besproken vormvoorschriften in enge zin al genuanceerd, zo mogelijk nog lastiger wordt het met het bepalen van de ratio bij vormvoorschriften in ruime zin (waaronder goedkeuringsvoorbehouden). Hoe bijv. te denken over de kwalificatie van een voorbehoud van goedkeuring door een derde als een vormvoorschrift (in ruime zin)? Is de ratio daarvan gelegen in de wens van partijen om in het kader van de rechtszekerheid tussen hen zoveel mogelijk duidelijkheid te scheppen omtrent hetgeen rechtens is ter zake van het moment waarop tussen hen juridisch binding ontstaat? Of moet de ratio van dit vormvoorschrift juist worden gezien in de bescherming van de partij ten behoeve van wie het is bedongen om zo veel mogelijk vrijheid te creëren de onderhandelingen op enig moment eenzijdig te kunnen beëindigen? Of is de ratio juist gelegen in de bescherming die de partij ten behoeve van wie het voorbehoud is bedongen,

behoeft tegen eigen onberadenheid en overijling? Of hebben partijen, in de vorm van een eenduidig "ja" of "nee" van de derde juist een bewijsafspraak vast willen leggen? Vaak zal het de combinatie van verschillende rationes zijn en welke precies zal zich slechts in uitzonderlijke gevallen laten vaststellen. Ditzelfde probleem doet zich voor bij andere vormvoorschriften zoals bijv. de afspraak dat tussen partijen pas binding bestaat indien een bepaalde formulering is gebruikt of indien overeenstemming is bereikt in het bijzijn van getuigen. Al met al meen ik dat een terughoudende benadering hier op zijn plaats is in dier voege dat, zeker in gevallen waarin de ratio voor het overeenkomen van het betreffende vormvoorschrift niet helder is, de rechtszekerheid met zich brengt dat een partij die daar niet vrijwillig toe overgaat, niet gedwongen kan worden om de afgesproken vorm te vervullen, tenzij een verplichting daartoe kan worden afgeleid uit een (eerdere) overeenstemming die aan dezelfde vorm voldoet. Daarmee vormen vormvoorschriften, afgezien van de situatie dat kan worden vastgesteld dat deze probationis causa en niet in het belang van derden zijn overeengekomen, juridisch m.i. buitengewoon krachtige voorbehouden.