7.4 Hoofdstuk 4 – Aandeelhouders en preventieve herstructureringen: Engeland

Slechts één zaak is in Engeland bekend waarin de rechter, buiten een preventieve herstructureringsprocedure om, ingreep in de rechten van aandeelhouders vanwege een dreigende liquidatie van de vennootschap (par. 4.2). Een gedwongen directe of indirecte wijziging van aandeelhoudersrechten is wel (eerder) mogelijk bij een scheme of arrangement. Een scheme vereist de toestemming van de klasse(n) van aandeelhouders en schuldeisers die worden geraakt door het akkoord. Daarna beslist een rechter over de homologatie ervan. Een cross class cramdown – het binden van een tegenstemmende klasse aan een akkoord – is onder de huidige wetgeving niet mogelijk. Enigszins anders dan de scheme werkt de company voluntary arrangement (cva), de andere Engelse preventieve herstructureringsprocedure. Aandeelhouders stemmen altijd – ongeacht of het akkoord hun rechten wijzigt – over het akkoord, maar aan hun tegenstem kan voorbijgegaan worden. Voorts ontbreekt bij de cva in beginsel rechterlijke betrokkenheid. Voor beide procedures geldt dat een zekere vorm van ‘give and take’ is vereist. Het ontnemen van het aandelenbelang zonder een tegenprestatie is niet mogelijk. De WHOA bevat mijns inziens terecht niet een dergelijke beperking, aangezien dit een preventieve herstructurering bemoeilijkt.

Bij beide procedures blijft de vennootschapsrechtelijke besluitvorming van toepassing. Aandeelhouders moeten in de algemene vergadering stemmen over besluiten die nodig zijn voor de totstandkoming van een akkoord, bijvoorbeeld besluiten die nodig zijn voor een debt for equity swap. In de literatuur wordt weinig tot geen aandacht besteed aan de positie van aandeelhouders en hun rechten onder de beide Engelse procedures. Tevens bestaat weinig jurisprudentie over het ingrijpen in aandeelhoudersrechten. Dit heeft te maken met het feit dat het wijzigen van aandeelhoudersrechten bij een cva in de praktijk niet gebruikelijk is en out of the money aandeelhouders doorgaans onder ‘dreiging’ van een transfer scheme – een scheme gecombineerd met de overdracht van de activa van de vennootschap naar een Newco – instemmen met een scheme én met de eventueel benodigde besluiten van de algemene vergadering (par. 4.3.10 en par. 4.5.4). In Nederland ontbreekt een met de scheme vergelijkbare jarenlange ervaring met onderhandelingen ‘in the shadow of the law’. Het is mijns inziens juist dat onder de WHOA bepaalde besluitvorming (zie par. 6.5.11.4 en hierna par. 7.6) door de algemene vergadering niet is vereist. Aandeelhouders kunnen anders, hoewel een cross class cramdown van een aandeelhoudersklasse wel mogelijk is onder de WHOA, de totstandkoming van een akkoord alsnog frustreren door benodigde besluiten tegen te houden.