2.2.2 Geld

Bij de term geld denkt men doorgaans aan munten en bankbiljetten, of anders gezegd: aan chartaal geld. De betekenis van chartaal geld is door de toename van het girale geld echter in sterke mate afgenomen. De Collateral Richtlijn sluit zich bij deze realiteit aan. Geld – in de richtlijn aangeduid als ‘contanten’ –1 wordt omschreven als:

Geld in de zin van de Collateral Richtlijn is giraal geld: op rekeningen of deposito’s gecrediteerde tegoeden bij banken en andere financiële instellingen. Uit de bovenstaande definitie volgt dat chartaal geld buiten de in de richtlijn gehanteerde definitie van het begrip geld valt.3

Zekerheid in de vorm van geld (in het jargon: cash collateral) speelt een belangrijke rol in financiële transacties tussen financiëlemarktpartijen. Zo wordt giraal geld vaak in zekerheid gegeven voor verplichtingen uit derivatenovereenkomsten. Hierover gaat §2.3.4.2. Tevens wordt geld in zekerheid gegeven voor verplichtingen die voortvloeien uit ‘effectenleningen’ (securities lending agreements), preciezer: ter verzekering van de verplichting van de verbruikleennemer tot levering van effecten die gelijkwaardig zijn aan de in verbruikleen gegeven effecten. In §2.3.3 wordt nader ingegaan op (zekerheid in het kader van) securities lending agreements.

Zekerheid op geld speelt ook buiten de bovengenoemde, in de financiële praktijk veelvoorkomende financiëlezekerheidsarrangementen een belangrijke rol. Zo wordt vaak ter verzekering van een zakelijk krediet een beperkt zekerheidsrecht gevestigd op (onder meer) de girale tegoeden van de onderneming.4 Daarnaast verlangt de bank waar de rekening wordt aangehouden (de account bank) van alle rekeninghouders, waaronder consumenten en kleine en middelgrote ondernemingen, dat zij een beperkt zekerheidsrecht vestigen op de bij de bank aangehouden girale tegoeden voor de vorderingen die de bank op hen heeft of zal krijgen. In dat geval komt het beperkte zekerheidsrecht vaak tot stand op basis van algemene voorwaarden.5