8.6.1 Stichting moet gerechtigd zijn tot de reserves van de vennootschap

In deze paragraaf ga ik in op de volstorting van de beschermingsprefs door middel van de omzetting van reserves in nominaal aandelenkapitaal.1 Mijn waarneming is dat een aantal vennootschappen van de mogelijkheid gebruikmaakt om de beschermingsprefs op deze wijze vol te storten.2

Volstorting van aandelen ten laste van een reserve is in de praktijk niet ongebruikelijk. Zo komt het met regelmaat voor dat beursvennootschappen stockdividenden al dan niet in de vorm van keuzedividend betaalbaar stellen. In dat geval worden aan aandeelhouders aandelen uitgekeerd ten laste van de in een bepaald boekjaar gemaakte winst. Ook de uitgifte van bonusaandelen die plegen te worden volgestort ten laste van een reserve komt voor. Het verschil met de in deze paragraaf aan de orde gestelde kwestie is dat de beschermingsprefs worden uitgegeven aan een niet- aandeelhouder, terwijl stockdividenden en bonusaandelen worden uitgekeerd aan bestaande aandeelhouders. De centrale vraag is daarom in hoeverre de vennootschap bonusaandelen kan uitgeven aan anderen dan aan haar bestaande aandeelhouders, zoals een stichting continuïteit.

Indien bonusaandelen worden uitgegeven, vindt geen storting door de aandeelhouder plaats. De aandelen worden volgestort doordat een gedeelte van de reserves wordt omgezet in geplaatst kapitaal.3 In feite vindt een uitkering plaats ten laste van reserves. Kunnen anderen dan aandeelhouders – in dit geval de stichting continuïteit – aanspraak maken op een dergelijke uitkering? In de literatuur wordt aangenomen dat anderen aanspraak kunnen maken op reserves, mits de statuten zulks bepalen, of indien en voor zover zij aanspraken hebben op het overschot bij vereffening na ontbinding van de vennootschap.4 Derden, zoals een stichting continuïteit die nog geen aandeelhouder is, kunnen derhalve slechts aanspraak maken op de reserves indien zij gerechtigd zijn tot het vermogen van de vennootschap. Die gerechtigdheid tot het vermogen zal uit de statuten moeten blijken.5 Ook voor het verkrijgen van een recht op beschermingsprefs die ten laste van de reserves worden volgestort – zeg maar “bonusprefs” – is een noodzakelijk vereiste dat men gerechtigd is tot het vermogen van de vennootschap.6 Bonusaandelen worden in de praktijk dan ook vrijwel alleen aan aandeelhouders uitgegeven. Ik meen dat het mogelijk is om beschermingsprefs ten laste van reserves aan een stichting continuïteit uit te geven, mits de statuten met zo veel woorden bepalen dat de stichting gerechtigd is tot het vermogen van de vennootschap. De beschermingsprefs kunnen zowel ten laste van de vrij uitkeerbare reserves als ten laste van die wettelijke reserves waarvan de wet bepaalt dat deze kunnen worden omgezet in aandelenkapitaal worden volgestort.7