2.5.1 Casus

Het geschil dat aanleiding gaf tot het Forumbank-arrest draaide om een inkoop van aandelen door de N.V. Forumbank. Uit het arrest en de annotatie blijkt niet of het hier een besloten dan wel een open N.V. betrof, maar afgaande op het in het arrest weergegeven aandelenverhouding lijkt de N.V. een overwegend besloten karakter te hebben gehad. Twee aandeelhouders van de N.V. Forumbank wensten dat de N.V. Forumbank een groot aantal van door deze aandeelhouders gehouden aandelen zou inkopen. Hiertoe riepen zij een AVA bijeen met op de agenda een voorstel tot inkoop van de betreffende aandelen. Ondanks protest vanuit het bestuur van de N.V. en vanuit andere aandeelhouders werd het betreffende voorstel door de AVA aangenomen. Onder het toenmalige WvK kwam echter de bevoegdheid tot inkoop van aandelen toe aan het bestuur, niet aan de AVA. Deze bevoegdheid kon wel bij statuten aan de AVA worden toegekend, maar de statuten van de N.V. Forumbank zwegen kennelijk hierover. De aandeelhouders op voorstel van wie het inkoopbesluit was genomen, waren zich er blijkens het arrest van bewust dat het door de AVA genomen inkoopbesluit nog uitvoering van het bestuur behoefde (dat wil zeggen het feitelijk verrichten van de inkoop), maar volgens hen was het bestuur op grond van het door de AVA genomen besluit zonder meer verplicht om tot uitvoering over te gaan. Het inkoopbesluit van de AVA werd door deze aandeelhouders dus beschouwd als een bindende instructie aan het bestuur om de door de AVA besloten inkoophandeling uit te voeren.

Twee minderheidsaandeelhouders stelden daarop een vordering in bij de Rechtbank tot nietigverklaring van het door de AVA genomen inkoopbesluit. Zowel de Rechtbank als ook het Hof stelden de minderheidsaandeelhouders in het gelijk en verklaarden het inkoopbesluit van de AVA nietig. Eén van de meerderheidsaandeelhouders op wiens instigatie het bestreden inkoopbesluit was genomen ging in cassatie. Blijkens het arrest had de eiser in cassatie de stelling verdedigd “dat de algemene vergadering, ondanks het feit dat de inkoop van eigen aandelen in het algemeen tot de bevoegdheid van de directie behoort, bevoegd is aan de directie opdracht te geven een bepaald aantal eigen aandelen voor een bepaalden prijs van bepaalde verkopers te kopen, en wel omdat de bestuurders ondergeschikt zijn aan de naamloze vennootschap en de algemene vergadering de hoogste macht in de naamloze vennootschap bezit.”1 De Hoge Raad overwoog in een principiële overweging dat deze stelling onjuist was, aangezien “ook de algemene vergadering de bij wet en statuten getrokken grenzen harer bevoegdheid niet mag overschrijden.”2 Nu het Hof reeds had geconstateerd, dat de bevoegdheid tot inkoop van aandelen bij het bestuur van N.V. Forumbank berustte, achtte de Hoge Raad het dus voor de AVA niet toegestaan om op deze bevoegdheid inbreuk te maken.