2.4.2.2 De kern van het probleem

In de eerste plaats hebben aandeelhouders te kampen met het zogenaamde agency-probleem.4 Door de specifieke deskundigheid van het bestuur is er sprake van een informatie-asymmetrie: aandeelhouders zijn noodzakelijkerwijs minder goed op de hoogte dan het bestuur, ondanks wettelijke bepalingen die voorschrijven dat het bestuur inlichtingen verschaft aan aandeelhouders.5

Een tweede hindernis is de relatief grote spreiding6 van aandelen van Nederlandse beursvennootschappen onder verschillende houders.7 Beleggers houden doorgaans dusdanig kleine belangen dat zij – ieder voor zich – onmogelijk een vuist kunnen maken naar het bestuur. Beleggers zullen eerder geneigd zijn te stemmen met hun voeten (“Wallstreet walk”).8

Uit het hiervoor genoemde verspreide aandelenbezit vloeien twee andere hindernissen voort. In de eerste plaats worden aandeelhouders gehinderd door het collective choice-probleem. Individuele aandeelhouders hebben geen economische prikkel om informatie te vergaren teneinde hun stem op de juiste wijze uit te kunnen brengen omdat hun stem niet doorslaggevend zal zijn.9 Dit wordt versterkt als er een grootaandeelhouder is die de stemming kan beïnvloeden.10 Een tweede hindernis voor “verspreide aandeelhouders” is het collective action-probleem of coördinatieprobleem.11,12 Individuele aandeelhouders worden ontmoedigd om zich in te spannen voor betere governance of prestaties van de vennootschap doordat de overige aandeelhouders, die geen inspanningen hebben verricht, (mogelijk) meeprofiteren.13 Een minderheid draagt de lasten, terwijl de meerderheid kan free riden.14 Dit probleem wordt versterkt naarmate het aandelenbezit versnipperd is en dus meer partijen van de inspanningen profiteren.15