2.8 Begrotingspresentatie

Zoals hierboven vermeld is inmiddels het VBTB-project verlaten.1 De kritiek vanuit de Tweede Kamer over de inzichtelijkheid van begrotingen bleef echter. Vanaf 2007 vond daarom het project ‘Verbetering verantwoording en begroting’ plaats.2 Ook dit bleek echter niet de oplossing.3 Kort daarna, in 2011, startte vervolgens het experiment ‘Verantwoord Begroten’.4 Met ingang van 2013 is deze vernieuwde wijze van begrotingspresentatie volledig ingevoerd.

Het doel van het ‘Verantwoord Begroten’ is dat het parlement beter in staat is om te bepalen op welke resultaten een minister is aan te spreken.5 De begroting zou volgens het ‘Verantwoord Begroten’ minder beleidsteksten moeten bevatten en meer financiële informatie. Het project ‘Verantwoord Begroten’ is in december 2014 positief geëvalueerd.6 Daarbij werd onder andere het belang van continuïteit in de begrotingspresentatie opgemerkt.7 Het ligt daarom voor de hand dat de begrotingen de komende jaren volgens dit principe zullen blijven worden ingericht. Gelet op het volgende citaat van voormalig Tweede Kamerlid Koopmans (CDA) bij een wetgevingsoverleg van het ministerie van LNV over het ‘Verantwoord Begroten’ is dat ook wenselijk:

In dit kader klonk ook vanuit de Algemene Rekenkamer en vanuit het BOR kritiek op het ‘Verantwoord Begroten’. Al bij een tussenevaluatie stelde de Algemene Rekenkamer in februari 2013 dat de uitwerking van het systeem van ‘Verantwoord Begroten’ in de begrotingen op dit moment minder informatie biedt dan voorheen over de concrete beleidsinzet van ministers.9 Hoewel het BOR ook positieve punten signaleerde van het ‘Verantwoord Begroten’, concludeerde het in april 2015 om dezelfde reden dat de overgang naar het VBTB-project en vervolgens naar het ‘Verantwoord Begroten’ per saldo het budgetrecht van de Staten-Generaal heeft verslechterd.10 Het BOR wees hierbij ook op het sterk verminderde aantal begrotingsartikelen, dat sinds de invoering van het VBTB-project van ruim 800 naar ongeveer 180 daalde.11 Het aggregatieniveau van begrotingen is daarmee toegenomen, waardoor slechts in algemene termen een bedrag gekoppeld wordt aan een bepaalde post.12 De regering heeft daardoor meer vrijheid bij de uitvoering van begrotingen. Het is daarom de vraag of deze wijze van begrotingspresentatie voldoende recht doet aan het budgetrecht van de Staten-Generaal. Tegelijkertijd lijkt het verstandig om in ieder geval nog enkele jaren dezelfde presentatiewijze aan te houden, zodat begrotingen makkelijker onderling vergeleken kunnen worden en Kamerleden vertrouwd kunnen raken met die begrotingspresentatie. Zowel de wijze waarop de begroting wordt gepresenteerd als het gehanteerde begrotingsstelsel spelen zo een grote rol bij de wijze waarop het parlement gebruikmaakt van zijn budgetrecht.