Toegang tot het recht bij massaschade (R&P nr. 150) 2007/6.3:6.3 Collectieve schikking via court-annexed ADR

Toegang tot het recht bij massaschade (R&P nr. 150) 2007/6.3

6.3 Collectieve schikking via court-annexed ADR

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De vooropstelling van court-annexed ADR die resulteert in een collectieve schikking die verbindend wordt verklaard, impliceert dat een rechtsstelsel zich richt op de verbetering van de onderhandelingsomgeving en het faciliteren van de totstandkoming van een dergelijke regeling. De inspanningen van de betrokkenen bij de afwikkeling van een concreet geval van substantiële massaschade zijn erop gericht om de totstandkoming van een hoogwaardige minnelijke regeling te beproeven en als dat niet mogelijk of haalbaar blijkt, slagvaardig door te procederen. Dat past ook in de denkbeelden van de fundamentele herbezinners (Uitgebalanceerd 2006, p. 121). Mijn voorstellen die dit afwikkelingsproces beogen te faciliteren kunnen als volgt worden samengevat:

-

De rechter dient ruime processuele en materiële case management bevoegdheden te krijgen bij de afwikkeling van massaschade (5.2.6);

-

Deze actieve en doortastende rechter dient over verschillende competenties te beschikken,1 hetgeen kan nopen tot het belasten van een team van rechters met de afwikkeling in een concreet geval van massaschade. Zo blijft niet alleen de dienstverlening optimaal, maar ook de rolverdeling zuiver, indien het later tot een procedure mocht komen (5.2.6);

-

Als niet gekozen wordt voor de aanwijzing van één exclusief bevoegd gerecht voor de afwikkeling van massaschade, is de noodzaak voor bundeling en ontwikkeling van expertise en kennis over de massaschadeafwikkeling in een instrument als de MCL 2004 (5.2.6) nog groter;

-

Bij de totstandkoming van de collectieve schikking dienen zo veel mogelijk relevante gezichtspunten te worden betrokken. Dat kan op verschillende manieren worden gefaciliteerd, onder andere (5.2.4, 5.2.5):

-

door opt out steeds (ook in een limited fund) toe te passen, maar daaraan een motiveringsplicht te verbinden;

-

door het begrip belanghebbende niet onnodig restrictief toe te passen, waardoor ook crediteuren van noodlijdende verweerders tot de groep zouden kunnen behoren of door op ruime schaal gebruik te maken van informanten;

-

door gebruik te maken van amicus curiae-achtige figuren die bepaalde standpunten ten behoeve van de verbindend verklaring van de schikking nader toelichten;

-

door de mogelijkheid te openen van het stellen van prejudiciële vragen aan de hoogste rechter, zoals ook bepleit door de fundamentele herbezinners, indien onduidelijkheid ten aanzien van de beantwoording van fundamentele rechtsvragen in de weg staat aan de totstandkoming van een dergelijke regeling (Uitgebalanceerd 2006 p. 121);

Gestreefd moet worden om zoveel mogelijk geschilpunten buitengerechtelijk tot een oplossing te brengen. Dat zou kunnen inhouden dat de rechter in overleg met partijen een mediator, 'special master', arbiter of bindend adviseur kan benoemen om een deel van het geschil buitengerechtelijk tot een einde te brengen (5.2.7). Ook dit strookt met de voorstellen van de fundamentele herbezinners (Uitgebalanceerd 2006, p. 121);

De mogelijkheid van een collectieve schadevergoedingsactie dient te worden opengesteld als een onmisbaar onderdeel van een verbeterde onderhandelingsomgeving. Dat zou op verschillende manieren kunnen worden bereikt. Schrapping van art. 3:305a lid 3 BW is een optie, maar een andere, in mijn ogen aantrekkelijker optie, is toepassing van de `Vie d' Or-formule', omdat het meer aansluit bij het nieuwe ideaalbeeld van maatwerk op macroniveau (5.2.6);

In het kader van de verbetering van de onderhandelingsomgeving dienen in het kader van een procedure ook kosten te worden vergoed, waarvan kan worden gesteld dat zij redelijkerwijs kunnen bijdragen aan de (ook buitengerechtelijke) beslechting van (een deel van) het geschil, of aan de oplossing van (een deel van) het conflict. Dat kunnen kosten van deskundigen zijn, maar ook de kosten van een tuchtrechtelijke procedure, indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan (5.2.9).

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.