Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/2.3.5.4.1:2.3.5.4.1 Interpretatiemethoden

Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/2.3.5.4.1

2.3.5.4.1 Interpretatiemethoden

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Uit het Cilfit-arrest is af te leiden dat het Hof van Justitie zich bij de interpretatie van het unierecht laat leiden door de bewoordingen (grammaticale interpretatie), de context van de bepaling of regeling (contextuele interpretatie) en het doel (telos) van de bepaling of regeling (teleologische interpretatie).1 Dit is ook in btw-zaken het geval.2 Van een duidelijke rangorde tussen deze interpretatiemethoden is geen sprake. Niettemin valt uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie op te maken dat het zwaartepunt ligt bij het doel van de bepaling (al dan niet gecombineerd met de context van de bepaling).3 Het Hof van Justitie kan de grammaticale interpretatie ook niet altijd toepassen. Alle taalversies van de Btw-richtlijn en Btw-uitvoeringsverordening zijn gelijkelijk authentiek. Een grammaticale interpretatie vereist volgens het Hof van Justitie dan ook een vergelijking van de (thans 24) verschillende taalversies.4 Levert een vergelijking van de taalversies verschillende uitkomsten op – en dat is met 24 verschillende taalversies niet zelden het geval – dan is de grammaticale interpretatie ontoereikend.

Het Hof van Justitie bedient zich ook van de richtlijnhistorische interpretatie.5 Meestal dient deze interpretatiemethode als onderbouwing van het doel van een richtlijnbepaling.6 Dit onderstreept dat het Hof van Justitie het meeste gewicht toekent aan het doel van de bepaling. Dat het Hof deze interpretatiemethode spaarzaam gebruikt, houdt verband met de omstandigheid dat zij veronderstelt dat uit de richtlijnhistorie kenbaar is wat de Raad met de bepaling heeft beoogd. En dat is lang niet altijd het geval. Omdat de vergaderingen van de Raad over de Btw-richtlijn en haar voorgangers in alle beslotenheid plaatsgevonden hebben, zijn de redenen waarom wordt afgeweken van een door de Europese Commissie voorgestelde bepaling lang niet altijd bekend. In de literatuur is die onbekendheid betreurd.7 In dit onderzoek wil ik die richtlijnhistorische leemte opvullen door – voor zover voor relevant – in te gaan op hetgeen de vergaderstukken vermelden omtrent de eventuele afwijkingen van de voorgestelde bepalingen in de Tweede en Zesde Richtlijn. Dit kan het doel verhelderen van de bepalingen die in dit onderzoek aan bod komen. Ook hetgeen de lidstaten zijn overeengekomen om in de notulen op te nemen van de vergadering waarin de Tweede en Zesde Richtlijn is aangenomen, komt – voor zover relevant – aan bod. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het Hof van Justitie aan die vastgestelde afspraken geen rechtskracht toekent, omdat deze afspraken niet in bepalingen van dwingend recht zijn opgenomen.8 Niettemin kunnen ook deze afspraken licht werpen op het doel van een bepaling.9

In een enkel geval anticipeert het Hof van Justitie bij zijn uitleg van het unierecht op toekomstig unierecht (anticiperende interpretatie).10 Zowel in het Leichenich-arrest11 als het Welmory-arrest12 sluit het Hof aan bij de definitie van een uniebegrip in de Btw-uitvoeringsverordening, hoewel die verordening ten tijde van de feiten in deze zaken nog niet van kracht was. Hierbij moet worden aangetekend dat de anticiperende interpretatie in beide zaken te rijmen was met de bewoordingen in de betreffende bepaling in de Btw-richtlijn. Het ligt gelet op het rechtszekerheidsbeginsel niet voor de hand dat het Hof van Justitie ook zou kiezen voor een anticiperende interpretatie indien deze interpretatie in strijd zou zijn met de bewoordingen van de toepasselijke unierechtelijke bepaling.13 Het toepassen van de anticiperende interpretatie in voormelde btw-zaken lijkt dan ook de spreekwoordelijke uitzondering te zijn die de regel (geen anticiperende interpretatie) bevestigt.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.