4.4.0 Introductie

In par. 4.2 heb ik aangekondigd dat ik van de beginselen van behoorlijke regelgeving beginselen van behoorlijk overgangsbeleid zal afleiden. Naar de beginselen van behoorlijke regelgeving is veel onderzoek verricht.1 Uit deze onderzoeken blijkt dat geen eenduidige opvatting bestaat over het antwoord op de vraag welke beginselen kunnen worden onderscheiden, hoe zij moeten worden gedefinieerd en wat zij voor gevolgen hebben. Zo zijn er auteurs die het rechtszekerheidsbeginsel als algemeen beginsel van behoorlijke regelgeving aanmerken en dit beginsel vervolgens opsplitsen in een aantal elementen2, terwijl andere auteurs deze elementen als zelfstandige beginselen van behoorlijke regelgeving aanmerken.3 Voor het uiteindelijke doel – het formuleren van beginselen van behoorlijk overgangsbeleid – acht ik dit verschil in benadering evenwel niet relevant. Hierna zal ik daarom zowel gebruikmaken van zelfstandige beginselen van behoorlijke regelgeving als van beginselen die in de literatuur als van het rechtszekerheidsbeginsel afgeleid beginsel worden aangemerkt.

De bespreking van de beginselen van behoorlijke regelgeving vindt plaats aan de hand van de door Popelier aangebrachte ordening van die beginselen.4 Daarbij zal ik tevens aandacht besteden aan de opvattingen van andere auteurs alsmede aan de eisen die de wetgever in de nota Zicht op wetgeving aan wetgeving stelt.

Gelet op de doelstelling van het onderzoek, beperk ik mij bij het afleiden van beginselen van behoorlijk overgangsbeleid tot beginselen die een rol spelen bij het maken van een keuze uit het in deel I geschetste instrumentarium van de wetgever en het beoordelen van de aldus gemaakte keuze. Deze beginselen hebben ten opzichte van de bestaande beginselen van behoorlijke regelgeving een aanvullend karakter. In feite leggen zij bij de uitleg van de beginselen van behoorlijke wetgeving een ander accent, dat is toegespitst op de omstandigheden die kenmerkend zijn voor overgangssituaties. De aldus geformuleerde beginselen verschaffen inzicht in de wijze waarop de wetgever overgangsbeleid zou moeten voeren en leiden tot een beoordelingskader voor het maken van overgangsrecht. Uit de ingrediënten voor overgangsbeleid en het beoordelingskader voor het formuleren van overgangsrecht leid ik vervolgens algemene vuistregels voor overgangsbeleid af.

Beginselen die slechts kwaliteitseisen stellen aan de getroffen overgangsmaatregel zijn noch van belang voor het maken van een keuze noch voor het beoordelen van die keuze en worden derhalve niet in het beoordelingskader opgenomen.

Hierna zal ik steeds eerst kort wat opmerken over de inhoud van een beginsel van behoorlijke regelgeving. Indien het desbetreffende beginsel leidt tot een beginsel van behoorlijk overgangsbeleid, zal ik dat aangeven. De nadere uitwerking van de beginselen van behoorlijk overgangsbeleid vindt plaats in hfdst. 5 t/m 9. In par. 10.3 ga ik nader in op het afwegen van beginselen.

Het onderstaande schema geeft een leidraad voor de indeling van de rest van deze paragraaf: