2.11.1 Toepasselijkheid

In een aantal gevallen is de machtiging van de rechter noodzakelijk om tot rechts-vormwijziging te kunnen overgaan.1 De wetgever acht rechterlijke controle gewenst bij rechtsvormwijziging in een niet-verwante rechtsvorm: bij rechtsvorm-wijziging van een stichting, in een stichting, van een naamloze vennootschap in een vereniging en van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in een vereniging.

Voor rechtsvormwijziging van een vereniging in een kapitaalvennootschap wordt het preventieve toezicht door het Ministerie van Justitie toereikend geacht en is geen rechterlijke machtiging vereist. Voor de afschaffing van het technisch/juridisch toezicht door het Ministerie van Justitie was dit een meer valide argument dan onder de huidige regeling. De toetsing door de rechter is tegenwoordig anders van aard dan de toetsing door het Ministerie van Justitie. Het Ministerie van Justitie toetst uitsluitend of sprake is van een verboden karakter of ongeoorloofde doelen2 terwijl de rechterlijke toetsing veel uitgebreider is. De rechter toetst alle besluitvorming, de inhoud van de akte en bestudeert alle overige facetten van de beoogde rechtsvormwijziging.

Als een stichting van rechtsvorm wijzigt, wordt preventief toezicht door het Ministerie van Justitie bij rechtsvormwijziging in een kapitaalvennootschap niet voldoende geacht. De belanghebbenden daarin hoeven geen stemrecht te hebben en hun belangen bij het preventieve toezicht behoeven niet aan de orde te komen.3