3.4.3. Videotoezicht

Voor toezicht in de openbare ruimte worden steeds vaker videocamera's gebruikt. Er hangen camera's boven de snelwegen, in het openbaar vervoer (tram, bus of metro) en op de treinstations. Ook hangen er veel bewakingscamera's in winkels, banken en tal van andere openbare ruimtes. Het gesloten televisiecircuit (CCTV) stamt al uit de jaren zestig van de vorige eeuw en diende oorspronkelijk om gebouwen te beveiligen.1 Vanaf de late jaren tachtig verschenen camera's echter ook in de openbare ruimte. Het Verenigd Koninkrijk liep voorop in deze ontwikkeling. De verklaring hiervoor is tweeledig: aan de ene kant wilde de Britse overheid de achteruitgang van de winkelstraten in de binnenstad tegengaan en aan de andere kant terrorisme, misdaad en ongeregeldheden voorkomen. In Groot-Brittannië is er nu één camera op elke veertien mensen en iemand kan op meer dan driehonderd camera's per dag opgenomen worden. In veel Nederlandse gemeenten zijn inmiddels ook op meer of minder grote schaal videocamera's in gebruik, vaak in samenwerking met de plaatselijke politie. Ook een groeiend aantal bedrijven exploiteert camerasystemen voor de veiligheid van de klant en het personeel. Digitalisering heeft ervoor gezorgd dat videobewakingssystemen steeds meer automatisch gebruikt worden. CCTV wordt beschouwd als een multifunctionele technologie om risico's te beheersen. Uit onderzoek blijkt dat CCTV voornamelijk voor sociale controle (asociaal gedrag en misdaad) wordt ingezet. Dit heeft tot gevolg dat het systeem reageert op ingeprogrammeerde voorspelbare discriminatoire patronen, die kunnen leiden tot sociale uitsluiting van bepaalde bevolkingsgroepen.2