Einde inhoudsopgave
Vertrouwen voorop (IVOR nr. 114) 2019/7.2
7.2 Voor- en nadelen van de maatschapsstructuur
E.V.A. Eijkelenboom, datum 01-05-2019
- Datum
01-05-2019
- Auteur
E.V.A. Eijkelenboom
- JCDI
JCDI:ADS612274:1
- Vakgebied(en)
Financieel recht / Financieel toezicht (juridisch)
Ondernemingsrecht / Corporate governance
Ondernemingsrecht / Jaarrekeningenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Zie bijv. de onderzoeken van de AFM waarin een belangrijke plaats ingenomen wordt door (maatregelen ter versterking van de) governance van de accountantsorganisatie, zie AFM 2013, AFM 2014 en AFM 2015b. Zie in gelijke zin de beroepsorganisatie NBA 2014. Ook internationaal staat de governance van (het internationale netwerk van) de accountantsorganisatie op de agenda, zie bijv. IFIAR 2015. Wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen de governance van de accountantsorganisatie en de kwaliteit van de controlewerkzaamheden is echter beperkt, mede door de toegankelijkheid van data. Een uitzondering hierop vormt Van Opijnen 2016, p.83.
Dit constateert onder meer de MCA. Zij deed in haar eerste rapport de aanbeveling te komen tot adequate(re) onderbouwing van de maatregelen en herhaalt dit in haar tweede rapport. Zie MCA 2016, p. 8 en MCA 2018, p. 72.
Enkele voorbeelden van onderzoeken naar de maatschapsstructuur zijn Russell 1985, Greenwood en Empson 2003, Wanrooij 2007, Von Nordenflycht 2010 en Harlacher en Reihlen 2014, Van Opijnen 2016, p. 81-115. Zie ook paragraaf 5.3. Illustratief in dit verband is het volgende citaat: “De maatschap als rechtsvorm heeft zijn langste tijd gehad. De organisatiestructuur van de maatschap is echter nog springlevend. Het past ook in de tijd van nu; zelf ondernemen in combinatie met een gemeenschappelijk werkverband.” Citaat uit de aankondiging van de verdediging van de dissertatie getiteld ‘Veel kapiteins op één schip’ van Marcel Wanrooij geraadpleegd op 5 juli 2017 op www.advocatie.nl/teveel-kapiteins-op-één-schip.
Een, mijns inziens, breed gedragen vooronderstelling in (recent) onderzoek is de verwachting dat de governance van een accountantsorganisatie de kwaliteit van de controlewerkzaamheden beïnvloedt.1 Het is daarom niet verwonderlijk dat in wet- en regelgeving zoals die zich heeft ontwikkeld, de organisatiestructuur van de accountantsorganisatie een (steeds) belangrijke(re) rol is gaan innemen. Zoals ik eerder in paragraaf 4.3. toelichtte onderscheid ik twee lijnen in de ontwikkeling van de kwaliteitsbevorderende wetgeving voor accountantsorganisaties, de formeel-juridische ontwikkeling – die heeft geleid tot de maatschapsstructuren – en de ontwikkeling van samenwerkingsverbanden in de praktijk. De (wetenschappelijke) onderbouwing voor invoer van kwaliteitsbevorderende maatregelen schiet echter tekort.2 Dit is bij kwaliteitsbevorderende maatregelen op het gebied van governance van accountantsorganisaties des te meer opvallend omdat de meeste accountantsorganisaties zijn vormgegeven als ware het maatschappen en de maatschapsstructuur al jarenlang onderwerp van wetenschappelijk onderzoek is.3 Wel lopen de meningen over de voor- en nadelen van de maatschapsstructuur uiteen.
7.2.1 Maatschapsstructuur in wetenschappelijk perspectief7.2.2 Maatsschapsstructuur in juridisch perspectief