11.6.2.2 Het doel van art. 4 Moeder-dochterrichtlijn

Het Hof van Justitie EG kent tevens betekenis toe aan het doel van de richtlijn.1 In dit kader is punt 2 van de preambule van Richtlijn 2003/123/EG van 22 december 2003 van belang. Daaruit blijkt namelijk dat de Moeder-dochterrichtlijn betrekking heeft op ‘dividenden en andere winstuitkeringen’ van dochterondernemingen aan hun moedermaatschappijen. De term ‘uitgekeerde winst’ omvat dus in ieder geval ‘dividenden’. Onder ‘uitgekeerde winst’ vallen echter niet alleen ‘dividenden’ maar ook ‘andere winstuitkeringen’. Wat wordt bedoeld met dividenden en andere winstuitkeringen wordt niet verduidelijkt.

Uit het opschrift van art. 4 blijkt met zoveel woorden dat met de term ‘winst’ gedoeld wordt op winst die belast is geweest bij de dochteronderneming. Dit opschrift luidt namelijk: ‘Voorkoming economisch dubbele belasting door lidstaat van (vaste inrichting van) moedermaatschappij.’ Het is kennelijk niet de bedoeling dat art. 4 Moeder-dochterrichtlijn van toepassing is op aftrekbare uitkeringen van winst. In dat geval is immers geen sprake van economisch dubbele belastingheffing over de uitgekeerde winst.

De ontstaansgeschiedenis van een regel is in de jurisprudentie van het Hof van ondergeschikt belang. Bij de uitleg van het secundaire recht wordt zij nog wel te hulp geroepen ter ondersteuning van een teleologische interpretatie van een regel.2 Er is echter geen toelichting bij de Moeder-dochterrichtlijn verschenen. Dit houdt verband met de wijze waarop de Moeder-dochterrichtlijn tot stand is gekomen. Het eerste voorstel voor de Moeder-dochterrichtlijn, dat dateert van 16 januari 1969,3 was wel voorzien van een toelichting.4 Art. 4 van het voorstel van 1969 bepaalde dat ‘uitgekeerde winst’ die de moedermaatschappij ontving ‘als vennoot’ van haar dochteronderneming geen deel uitmaakte van haar belastbare winst. In de toelichting op deze bepaling werd echter niet ingegaan op de interpretatie van de term ‘uitgekeerde winst’.