6.1 Inleiding

Een van de belangrijkste doelstellingen van de Awb was het harmoniseren van het algemeen bestuursrecht. De vele bijzondere delen van het bestuursrecht, zoals het belastingrecht, het sociaal verzekeringsrecht, het ambtenarenrecht, de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, het milieurecht en het ruimtelijk ordeningsrecht kenden ieder hun eigen procesrecht met van elkaar afwijkende regels. Hiermee is nog geen uitputtende opsomming gegeven. Daarnaast was op een grote restcategorie tussen 1976 en 1994 de Wet Arob van toepassing, met rechtspraak in één instantie. Met het uniforme procesrecht van hoofdstuk 8 van de Awb werd dat, met ingang van 1 januari 1994, allemaal in één klap anders.

Maar iedere rechtspraakkolom had zijn eigen geschiedenis en daarmee zijn eigen gevestigde rechtspraak. Dat bracht met zich dat er aan het uniforme Awb-procesrecht in de eerste 15 jaar van het bestaan van de Awb niet altijd een uniforme toepassing werd gegeven, al was er in de periode 1994-2009 wel convergentie. Daarover ging mijn bijdrage aan het boek ‘Bestuursrecht harmoniseren’, dat ter gelegenheid van 15 jaar Awb na 16 jaar en vier maanden Awb in april 2010 verscheen.1 In de periode daarna is daaraan in de rechtspraak van de hoogste (bestuurs)rechters, dankzij de wil om tot verbetering te komen, veel gedaan en veel ten goede veranderd. Ik ga eerst daarop in, om vervolgens de vraag te stellen: waar staan we nu en hoe nu verder met de rechtseenheid en rechtsontwikkeling op het terrein van het algemeen bestuursrecht? Er zijn daarbij ook kwesties die de aandacht van de wetgever vragen. Een aantal daarvan komt vervolgens aan bod.