De rol en positie van de raad van toezicht van de stichting (IVOR nr. 112) 2018/3.3.2:3.3.2 Invoering Boek 2 BW: één wettelijke regeling voor alle soorten stichtingen

De rol en positie van de raad van toezicht van de stichting (IVOR nr. 112) 2018/3.3.2

3.3.2 Invoering Boek 2 BW: één wettelijke regeling voor alle soorten stichtingen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Vaststellingswet Boek 2 BW

In 1960, dus vlak na de invoering van de WS 1956, werd Boek 2 BW vastgesteld middels de Vaststellingswet Boek 2 BW,1 waarin een afzonderlijke titel werd gereserveerd voor stichtingen.2 De tekst van deze titel was grotendeels gelijk aan de WS 1956. Daarin werden slechts, in de woorden van de toenmalige Minister van Justitie, enkele “voor de hand liggende verduidelijkingen” opgenomen.3

Invoeringswet Boek 2 BW

Boek 2 BW trad echter pas inwerking in 1976 met de Invoeringswet Boek 2 BW. De WS 1956 werd daarbij ingetrokken en het stichtingenrecht werd vanaf dat moment geregeld in Titel 4 van Boek 2 BW (artikelen 2.4.1 en volgende). Bij gelegenheid van de Invoeringswet Boek 2 BW werd het hiervoor genoemde preventief toezicht op verenigingen afgeschaft, zodat op dit punt de stichting en de vereniging niet langer van elkaar verschilden. Verder wijzigde de Invoeringswet Boek 2 BW wat betreft stichtingen slechts een beperkt aantal bepalingen uit de Vaststellingswet Boek 2 BW.

Pensioen- en spaarfondsen

De Invoeringswet Boek 2 BW bevatte een toevoeging die pensioenfondsen en spaarfondsen betrof. Pensioen- en spaarfondsen waren geregeld in de Pensioen- en Spaarfondsenwet en konden een vereniging, NV, een stichting of een rechtspersoon van eigen aard zijn. Als zij een stichting waren, werden zij slechts geregeld door de Pensioen- en Spaarfondsenwet, maar vielen zij niet onder het stichtingenrecht (de WS 1956). De Invoeringswet Boek 2 BW bracht hierin verandering en bepaalde dat pensioen- en spaarfondsen voor de stichtingsvorm of voor één van de andere rechtspersoonsvormen van Boek 2 BW moesten kiezen, waarmee de voor die rechtsvorm geldende Boek 2 BW-bepalingen van toepassing werden. Volgens de MvT bij de Invoeringswet Boek 2 BW kon echter twijfel bestaan over de vraag of de door Boek 2 BW geregelde stichtingsvorm, die in veel gevallen de meest aangewezen vorm van een pensioen- of spaarfonds is, wel gekozen kon worden, omdat aan deelnemers van pensioen- of spaarregelingen bevoegdheden plegen te worden toegekend waarvan onzeker is of zij niet in strijd komen met het ledenverbod van artikel 2.4.1. Bovendien zouden uitkeringen die het fonds zich ten doel stelt ten dele in strijd kunnen komen met het uitkeringsverbod van lid 3 van artikel 2.4.1.4 Vanwege het feit dat de wetgever een pensioen- of spaarfonds toch de mogelijkheid wilde geven de stichtingsvorm te kiezen, werd een artikel ingevoegd (artikel 2.4.16a) waarin kwam te staan dat de deelnemers in het fonds voor de toepassing van artikel 2.4.1 niet als leden van de stichting worden beschouwd en dat lid 3 van artikel 2.4.1 niet van toepassing is ten aanzien van pensioenuitkeringen. Deze regeling bestaat onder huidig recht nog steeds en is thans opgenomen in artikel 2:304 BW.

Boek 2 BW regelde nu alle soorten stichtingen. De uitzondering voor overheidsstichtingen was in 1963 reeds vervallen,5 zodat ook voor stichtingen die door de overheid waren opgericht dezelfde bepalingen golden als voor andere soorten stichtingen.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.