Schadevergoeding bij de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens (O&R nr. 126) 2021/6.2.2.1:6.2.2.1 Ten aanzien van immateriële schade

Schadevergoeding bij de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens (O&R nr. 126) 2021/6.2.2.1

6.2.2.1 Ten aanzien van immateriële schade

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het Unierecht kent geen algemeen aansprakelijkheidsregime voor private partijen.1 Wel is er rechtspraak van het Hof van Justitie over de vergoedbaarheid van immateriële schade en over de mate waarin de benadeelde deze moet concretiseren. Hieruit volgt dat een enkele normschending niet genoeg is2 en dat immateriële schade reëel en zeker geleden moet zijn.3 Louter theoretische schade komt dus niet voor vergoeding in aanmerking.4

Verder volgt uit de rechtspraak dat immateriële schade niet alleen psychische schade omvat.5 Ook gederfd vakantiegenot6 en reputatieschade7 kunnen daaronder vallen. Ook kunnen ‘gevoelens van onrust en onbehagen’ of de ‘verlengde staat van onzekerheid’ wegens het schenden van een redelijke procestermijn vallen onder het begrip ‘immateriële schade’.8

Uit de rechtspraak blijkt dat het stellen van immateriële schade zonder enig bewijs in beginsel onvoldoende is.9 Desalniettemin laat de rechtspraak ook zien dat het voldoende kan zijn dat de eiser aantoont dat het onrechtmatige handelen zo ernstig was dat dit als zodanig immateriële schade kon veroorzaken.10 Dit is echter een uitzondering die alleen onder bijzondere omstandigheden geldt.11 In beginsel is dus reële en zeker geleden immateriële schade vereist.

Een Unierechtelijke bepaling die niet uitdrukkelijk naar het recht van de lidstaten verwijst, zoals artikel 82 AVG, kan door een rechter ook autonoom worden geïnterpreteerd.12 Dit betekent dat hij deze bepaling uitlegt aan de hand van de context van de bepaling en het doel van de regeling waarvan de bepaling deel uitmaakt.13 Een autonome en contextafhankelijke uitleg van schade in de zin van artikel 82 AVG zou zich dan kunnen toespitsen op de overwegend immateriële en abstracte aard van de gevolgen van een gegevensverwerking en zou in ogenschouw kunnen nemen wat voor de betrokkene van belang is,14 zoals controle over zijn persoonsgegevens en handhaving van de regels aangaande de verwerking van zijn persoonsgegevens (zie paragraaf 2.3).15 Een contextafhankelijke uitleg kan dus met zich brengen dat de betrokkene ook een recht op schadevergoeding heeft zonder dat hij concrete gevolgen hoeft aan te tonen. Een interessant arrest in dit verband is HJ/EMA. In deze zaak was het persoonsdossier van een werknemer van het Europees Geneesmiddelenbureau toegankelijk voor collega’s. Het feit dat zij toegang hadden tot haar dossier, met de daaruit voortvloeiende mogelijkheid dat zij daarin hadden gekeken, was voldoende voor het Gerecht om immateriële schade aan te nemen. De betrokkene hoefde dus niet aan te tonen dat collega’s daadwerkelijk in haar dossier hadden gekeken.16

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.