4.4.3 Taak van OK-bestuurders

De Ondernemingskamer kan een OK-bestuurder benoemen, bijvoorbeeld wanneer er een impasse bestaat in het bestuur, waardoor besluitvorming onmogelijk is geworden, of wanneer er een conflict bestaat tussen het bestuur en de raad van commissarissen of de aandeelhouders.1

Bij de introductie van de wettelijke regeling van eindvoorzieningen in het enquêterecht is in de parlementaire geschiedenis de vraag aan de orde geweest of in (het huidige) art. 2:356 sub c BW gekozen zou moeten worden voor de term bestuurder of beheerder. De minister overwoog destijds:

Kennelijk mag de OK-bestuurder zijn taak dus ruim opvatten. Maar wat houdt die taak in? Algemeen wordt aangenomen dat de taak van de OK-bestuurder gelijk is aan de taak van een gewone bestuurder: de OK-bestuurder is een volwaardig bestuurder,3 en (mede)bestuurt de rechtspersoon. Aan een OK-bestuurder komen ook alle door de wet en statuten aan een gewone bestuurder toegekende bevoegdheden toe (par. 4.4.2). De Ondernemingskamer kan de aan een OK-bestuurder toekomende bevoegdheden wel uitbreiden, bijvoorbeeld met een doorslaggevende of beslissende stem in het bestuur en zelfstandige vertegenwoordigingsbevoegdheid.4

De Praktijktips laten de OK-bestuurder ook de ruimte om niet zelf de dagelijkse leiding van de onderneming op zich te nemen, maar dit bij een ander te leggen. Dit laatste zal volgens de Praktijktips meestal het geval zijn.5 In de literatuur wordt dit ook aanvaardbaar geacht.6 Bij delegatie van de dagelijkse leiding moet de OK-bestuurder wel voor ogen houden wat degene die is belast met de dagelijkse leiding wettelijk en statutair kan en mag doen, en waarvoor de betrokkenheid van de OK-bestuurder is vereist.7

Regelmatig kleurt de Ondernemingskamer de bestuurstaak van de OK-bestuurder nader in. Zij laat zich dan uitdrukkelijk uit over wat tot de taak van de OK-bestuurder behoort.8 De Ondernemingskamer formuleert daarbij vaak een vrij algemene taak voor de OK-bestuurder, zoals het beproeven van een minnelijke regeling9 of (het instellen van een onderzoek naar) de ontvlechting dan wel duurzame vereniging van aandeelhouders of certificaathouders.10 In voorkomende gevallen geeft de Ondernemingskamer een OK-bestuurder ook een meer specifieke taak of suggestie voor de taakuitoefening mee (par. 5.2.7.16).

Soms omschrijft de Ondernemingskamer een taak die de OK-bestuurder ook zonder die omschrijving reeds toekomt. De omschrijving van een specifieke taak dient dan mede ter voorlichting van procespartijen.11 Komt de OK-bestuurder deze specifieke taak zonder omschrijving daarvan door de Ondernemingskamer niet reeds toe, dan is sprake van een nadere regeling van de getroffen voorziening als bedoeld in art. 2:357 lid 2 BW, althans een analoge toepassing daarvan.12 Dat geldt evengoed voor de omschrijving van een specifieke taak van de OK-commissaris en OK-beheerder, waarover par. 4.4.4 en par. 4.4.5.

Specifieke taken die de Ondernemingskamer omschrijft zijn velerlei. Zo bepaalde de Ondernemingskamer in VDL Huizen dat de OK-bestuurder het mede tot zijn taak mag rekenen de nodige maatregelen te treffen ter zake van de aanpassing van het salaris van de gewone bestuurders, het stoppen van privéonttrekkingen en het terugdringen van de rekening-courantschuld.13 In Harbour Antibodies overwoog de Ondernemingskamer dat de OK-bestuurder zich een oordeel dient te vormen over de precieze financiële toestand van de rechtspersoon en kan bezien of tussen partijen alsnog overeenstemming kan worden bereikt over de noodzaak van venture capital funding en de daarbij te hanteren voorwaarden.14 In Weblimits benoemde de Ondernemingskamer een OK-bestuurder die het mede tot zijn taak mag rekenen na te gaan of de kosten van het onderzoek kunnen worden betaald en zo ja, voor betaling daarvan zorg te dragen.15

De bij eindvoorziening benoemde OK-bestuurder krijgt regelmatig de taak de gevolgen van het vastgestelde wanbeleid ongedaan te maken.16 Daaraan worden ook wel specifieke taken gekoppeld, zoals de taak te bezien of een tegen certificaathouders aangespannen procedure al dan niet moet worden voortgezet, en het in dat kader gelegde conservatoir verhaalsbeslag moet worden gehandhaafd,17 te bezien in hoeverre aanleiding bestaat de ten laste van de rechtspersoon gebrachte kosten van enkele gerechtelijke procedures op een ander te verhalen zijn,18 of te onderzoeken of het wenselijk is mee te werken aan de teruglevering van bepaald onroerend goed en de ontbinding van de rechtspersoon.19