Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/4.4.3:4.4.3 Regels inzake het veilingproces

Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/4.4.3

4.4.3 Regels inzake het veilingproces

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Overeenkomstig artikel 27 lid 1 Verordening (EU) 1031/2010 dient het veilingplatform zorg te dragen, voor zover het betreft de regelgeving inzake het veilingproces, voor:

‘a)

de verschaffing van toegang tot de veilingen, overeenkomstig de artikelen 15 tot en met 21, met inbegrip van de terbeschikkingstelling en het onderhoud van de noodzakelijke internetondersteunde elektronische interfaces en website;

b)

de organisatie van de veilingen overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 7;

c)

het beheer van de veilingkalender overeenkomstig de artikelen 8 tot en met 14;

d)

de bekendmaking en kennisgeving van de resultaten van veilingen overeenkomstig artikel 61;

e)

de terbeschikkingstelling, of het garanderen van de terbeschikkingstelling, van het clearingsysteem of afwikkelingssysteem dat nodig is voor:

i)

de afhandeling van de betalingen van de succesvolle bieders of hun rechtsopvolgers en de uitkering van de opbrengsten van de veilingen aan de veiler, overeenkomstig de artikelen 44 en 45;

ii)

de levering van de geveilde emissierechten aan de succesvolle bieders of hun rechtsopvolgers, overeenkomstig de artikelen 46, 47 en 48;

iii)

het beheer van de door de veiler of de bieders gestelde zekerheden, met inbegrip van eventuele margining, overeenkomstig de artikelen 49 en 50;

f)

de verstrekking aan de veilingtoezichthouder van alle informatie over het verloop van de veilingen die noodzakelijk is voor de uitoefening van de taken van de veilingtoezichthouder, overeenkomstig artikel 53;

g)

het monitoren van de veilingen, de melding wanneer er vermoedens van witwassen van geld, financiering van terrorisme, criminele activiteiten of marktmisbruik bestaan en de toepassing van de eventueel vereiste corrigerende maatregelen of sancties, inclusief de voorziening in een buitengerechtelijk geschillenbeslechtingsmechanisme, overeenkomstig de artikelen 54 tot en met 59 en artikel 64, lid 1.’

Deze taken dienen in het aanwijzingscontract van het veilingplatform nader te worden uitgewerkt.1

De toegang tot de veilingen wordt beheerst door de artikelen 15-21 Verordening (EU) 1031/2010. Achtereenvolgens wordt hier uitgewerkt wie het recht hebben biedingen uit te brengen en hoe het biedingproces verloopt.

Wie hebben het recht biedingen uit te brengen?

Artikel 18 Verordening (EU) 1031/2010 regelt wie gerechtigd zijn (in de Engelse taalversie ‘eligible’) een aanvraag in te dienen tot toelating om biedingen uit te brengen.2Artikel 19 bevat de eisen die gelden voor de toelating om te bieden. Gerechtigd voor een aanvraag tot toelating zijn:

1)

De (vliegtuig)exploitant die houder is van een (vliegtuig)exploitantentegoedrekening en die biedingen uitbrengt voor eigen rekening.3 Daaronder vallen tevens moederondernemingen, dochterondernemingen of verbonden ondernemingen die deel uitmaken van dezelfde groep van ondernemingen als de (vliegtuig)exploitant.

2)

Beleggingsondernemingen die over een vergunning overeenkomstig Richtlijn 2014/65/EU beschikken.4

3)

Kredietinstellingen die over een vergunning overeenkomstig Richtlijn 2013/36/EU beschikken.5/6

4)

Bedrijfsgroepen van de onder 1 genoemde personen die voor eigen rekening biedingen uitbrengen en optreden als agent namens hun leden.

5)

Publiekrechtelijke instellingen van de lidstaten of entiteiten die staatseigendom van de lidstaten zijn en zeggenschap hebben over onder 1 genoemde personen.

6)

Van Richtlijn 2014/65/EU uitgezonderde personen, als bedoeld in artikel 2 lid 1 onder j van die Richtlijn,7 mits aan hen vergunning is verleend door de bevoegde nationale autoriteit als bedoeld in artikel 59 lid 4 Verordening (EU) 1031/2010. Daarbij is tevens vereist dat de lidstaat waarin de persoon is gevestigd wetgeving tot stand heeft gebracht die de bevoegde autoriteit van die lidstaat in staat stelt vergunning te verlenen om voor eigen rekening of voor cliënten van hun hoofdbedrijf biedingen uit te brengen.8 Deze vergunning wordt in Nederland verleend door de AFM, waarbij is vereist dat de aanvrager voldoet aan de eisen uit artikel 59 lid 5 Verordening (EU) 1031/2010.9

In het kader van de beleggingsondernemingen en kredietinstellingen bedoeld onder 2 en 3, geldt dat zij slechts biedingen mogen uitbrengen namens cliënten voor zover die cliënten tevens zelf gerechtigd zijn een aanvraag tot toelating voor rechtstreekse biedingen te doen. Indien deze cliënten ook namens hun cliënten biedingen uitbrengen, geldt dezelfde regeling, alsook voor de cliënten van die cliënten enzovoort.10

De veiler, veilingplatform en daarmee verbonden clearingsystemen of afwikkelingsystemen, personen die op het beheer van de veiler of het veilingplatform invloed kunnen uitoefenen en personen die werkzaam zijn voor de veiler of het veilingplatform, zijn niet gerechtigd een aanvraag tot toelating te doen. Zij mogen evenmin via een tussenpersoon biedingen uitbrengen. 11

De veilingtoezichthouder, personen die in een positie verkeren waardoor zij invloed kunnen uitoefenen op het beheer van de veilingtoezichthouder, alsmede personen die werken voor de veilingtoezichthouder in samenhang met de veilingen mogen direct noch indirect deelnemen aan de veilingen.12

Voordat een gerechtigd persoon rechtstreeks biedingen kan uitbrengen, moet hij eerst een aanvraag om toelating om te bieden indienen bij het veilingplatform.13Artikel 19 Verordening (EU) 1031/2010 bevat de inhoudelijke eisen waaraan de gerechtigde persoon dient te voldoen. Onder andere is vereist dat de persoon houder is van een aangewezen tegoedrekening14 en aan gewezen banrekening15 en het veilingplatform genoegzaam informeert over zijn identiteit, identiteit van uiteindelijke begunstigden, integriteit, bedrijfs- en handelsprofiel, het type bieder, de aard van het veilingproduct, de omvang van de voorgenomen biedingen en de wijze van betaling en levering, alsmede financiële draagkracht.16 Van bieders wordt tevens verwacht dat zij zekerheden stellen overeenkomstig artikel 49 Verordening (EU) 1031/2010.17 Indien het veilingplatform tevens een secundaire markt (lees: een handelsmarkt waarop eenmaal verleende en geveilde emissierechten onderling kunnen worden verhandeld) exploiteert,18 en de gerechtigde persoon lid is van die secundaire markt, dan wordt die persoon zonder aanvraag toegelaten, mits hij voldoet aan de voorwaarden genoemd in artikel 19 lid 1 Verordening (EU) 1031/ 2010.19 Voor verdere procedurele en inhoudelijke regelingen met betrekking tot de aanvraag en toelating, alsmede gronden die het veilingplatform verplichten toelating te weigeren, dan wel reeds gegeven toelatingen in te trekken of op te schorten zij verwezen naar artikel 21 jo artikel 20 jo artikel 19 Verordening (EU) 1031/2010.

Eenmaal toegelaten om biedingen uit te brengen, kan een persoon biedingen uitbrengen gedurende biedingintervallen die door het veilingplatform in een veilingkalender worden vastgesteld.20 Het vaststellen van de veilingkalender en de biedingsintervallen dient te geschieden overeenkomstig hoofdstuk III Verordening (EU) 1031/2010, waarvan hieronder de hoofdpunten worden uitgelicht.

De biedingsintervallen dienen door het veilingplatform op dezelfde dag te worden gestart en gesloten.21 De veilingkalender wordt door het veilingplatform uiterlijk vastgesteld in september van het jaar voorafgaand aan het jaar van de veiling.22 Verder gelden er aparte biedingsintervallen en veilingkalenders voor algemene emissierechten (onder hoofdstuk III Richtlijn ETS vallende emissierechten) en emissierechten die slechts bruikbaar zijn voor vliegtuigexploitanten (onder hoofdstuk II vallende emissierechten). 23De veilingkalenders kunnen onder omstandigheden tussentijds worden aangepast.24 Dit moet onder meer plaatsvinden wanneer emissierechten worden opgenomen in, of vrijgegeven uit, de ‘Market Stability Reserve’.25

Op het veilingplatform worden emissierechten geveild in de vorm van tweedaagse spots,26 of vijfdaagse futures,27 door middel van gestandaardiseerde elektronische contracten.28 Beide instrumenten worden vanaf de inwerkintreding van Richtlijn 2014/65/EU (3 januari 2017) als financieel instrument aangemerkt.29

De biedingen worden uitgebracht tijdens een biedingsinterval, zonder dat de afzonderlijke bieders elkaars uitgebrachte biedingen te zien krijgen.30 Biedingen worden uitgebracht op een of meerdere kavels, waarbij een kavel 500 emissierechten omvat.31 Een eenmaal uitgebrachte bieding kan binnen het biedinginterval worden gewijzigd of ingetrokken, tot een vastgesteld tijdstip voor het einde van het biedinginterval.32 Alleen een in de EU gevestigd natuurlijk persoon, die als vertegenwoordiger van een bieder door de bieder is aangewezen en gemachtigd is een bieder te binden voor alle doeleinden in verband met de veilingen, met inbegrip van het uitbrengen van een bieding, is gerechtigd namens de bieder biedingen uit te brengen, te wijzigen, of in te trekken.33 Het in ontvangst nemen, doorgeven en uitbrengen van een bieding door een beleggingsonderneming of kredietinstelling op een veilingplatform, wordt geacht een beleggingsdienst te zijn in de zin van artikel 4 lid 1 punt 2 Richtlijn 2014/65/EU.34 Het toezichtregime uit die Richtlijn is dus ook van toepassing ten aanzien van deze diensten.

Naast het intrekken van biedingen voor het hierboven genoemde tijdstip, kan een bieding na afsluiting van het biedinginterval als ingetrokken worden beschouwd in geval van een kennelijke fout bij het uitbrengen van de bieding. Die mogelijkheid bestaat slechts voor zover de toewijzingsprijs nog niet is vastgesteld, en slechts op verzoek van de vertegenwoordiger van de bieder, voor zover ten genoegen van het veilingplatform is aangetoond dat er sprake is van een kennelijke fout.35

Na het sluiten van het biedinginterval wordt de toewijzingsprijs vastgesteld.36 Alle bieders worden gerangschikt naar biedprijs. Bij gelijke biedingen wordt middels een toevalsproces de rangorde tussen deze bieders bepaald. 37De toewijzingsprijs is gelijk aan de prijs waar het aantal gecumuleerde biedingen, gerekend vanaf de hoogste biedprijs, gelijk is aan, of hoger is dan het aantal geveilde emissierechten.38 Iedere succesvolle bieder (bieders wiens bod valt onder de gecumuleerde biedingen) krijgt de emissierechten toegewezen tegen de toewijzingsprijs.39 Indien de totale hoeveelheid succesvolle biedingen de totale hoeveelheid geveilde emissierechten overstijgt, krijgt de laatste succesvolle bieder in de rangorde het restant van de emissierechten.40 Indien er minder biedingen zijn dan geveilde emissierechten, wordt de veiling door het veilingplatform geannuleerd.41 Ook indien de toewijzingsprijs aanmerkelijk lager is dan de prijs van een emissierecht op de secundaire markt, annuleert het veilingplatform de veiling.42

De resultaten van de veiling worden uiterlijk 15 minuten na het sluiten van een biedinginterval bekendgemaakt.43 Deze bekendmaking omvat de hoeveelheid geveilde emissierechten, de toewijzingsprijs in euro, de totale omvang van de uitgebrachte biedingen, het totale aantal bieders, het aantal succesvolle bieders en de totale opbrengst van de veiling. In het geval van annulering van een veiling wordt aangegeven naar welke veilingen de betrokken hoeveelheid emissierechten wordt overgeheveld.44 Tegelijk met deze bekendmaking wordt elke succesvolle bieder in kennis gesteld van de hoeveelheid toegewezen emissierechten, het verschuldigde bedrag voor de emissierechten, alsook de termijn waarbinnen het verschuldigde bedrag in onbezwaarde middelen moet zijn gestort op de aangewezen bankrekening van de veiler. In het geval dat samenvallende biedingen door middel van een toevalsproces zijn geselecteerd, wordt de betreffende bieder hiervan eveneens in kennis gesteld.45

De succesvolle bieders voldoen het bedrag voor de emissierechten overeenkomstig artikel 44 lid 1 Verordening (EU) 1031/2010, voor of uiterlijk tegelijk met de levering van de emissierechten op de tegoedrekening van de bieder of zijn rechtsopvolger. Betalingen vinden plaats door overmaking naar de aangewezen bankrekening van de veiler, 46via het clearing- of afwikkelingsysteem van het veilingplatform. 47Het veilingplatform, met inbegrip van elk daarmee verbonden clearing- of afwikkelingsysteem, maakt de betalingen van de bieders over aan de veilers die de betrokken emissierechten hebben geveild.48 Het bedrag wordt, in ieder geval wat betreft Nederland, overgemaakt in euro.49Artikel 45 voorziet in een regeling ingeval er niet, of te laat, betaald wordt.

Emissierechten die op een veilingplatform worden geveild, worden voor de opening van een biedinginterval door het register van de Unie overgedragen naar een aangewezen tegoedrekening. Het als bewaarnemer optredende clearing- of afwikkelingssysteem (al dan niet met het veilingplatform verbonden infrastructuren, die zorgen voor de uiteindelijke afwikkeling van de veilingen) bewaart deze emissierechten op deze tegoedrekening totdat de emissierechten overeenkomstig de resultaten van de veiling aan de succesvolle bieder worden geleverd.50 Het EEX dat momenteel optreedt als veilingplatform maakt gebruik van een clearingsysteem, zijnde een infrastructuur die met het veilingplatform is verbonden, dat wordt beheerd door de European Commodity Clearing (ECC).51

Het clearing- of afwikkelingsysteem wijst elk door een lidstaat geveild emissierecht (ook al vinden de veilingen via een veilingplatform plaats, het blijft de lidstaat die de emissierechten ter veiling aanbiedt) toe aan de succesvolle bieder, tot aan de hoeveelheid die hem is medegedeeld.52 De emissierechten worden na betaling van het verschuldigde bedrag door de bieder overgeschreven van de aangewezen tegoedrekening van het als bewaarnemer optredende clearing- of afwikkelingssysteem, binnen de termijn die daarvoor in de veilingkalender is medegedeeld, naar de aangewezen tegoedrekening van de bieder.53 Indien emissierechten te laat worden geleverd, wegens omstandigheden buiten de macht van het clearing- of afwikkelingsysteem, worden de emissierechten zo spoedig mogelijk geleverd en dienen de succesvolle bieders dit latere tijdstip van levering te aanvaarden.54

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.