De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/8.5.2.1:8.5.2.1 Omgevingsrechtelijke normen met vaststelbare beschermingsomvang: stap 1 en 2

De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/8.5.2.1

8.5.2.1 Omgevingsrechtelijke normen met vaststelbare beschermingsomvang: stap 1 en 2

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

713. Van sommige omgevingsrechtelijke normen laat zich via uitleg duidelijk vaststellen wie zij tegen welke schade niet en wel willen beschermen. In dit verband is de overzichtsuitspraak Twiske Zuid II van de ABRvS behulpzaam. De ABRvS geeft daarin in het kader van de bestuursrechtelijke relativiteit ex art. 8:69a Awb een uitvoerig overzicht van het (duidelijke) beschermingsbereik van tal van omgevingsrechtelijke normen. Art. 8:69a Awb biedt in mijn benadering een belangrijke opstap bij de toets binnen stap 1 en 2. Strekt de norm kennelijk niet tot bescherming van een bestuursrechtelijk belang ex art. 8:69a Awb, dan biedt de norm evenmin bescherming tegen schade – en loopt de zoektocht naar schadevergoeding van de gelaedeerde/belanghebbende bij het besluit dus al vast in de bestuursrechtelijke kolom: het besluit blijft dan in stand. Doorstaat de norm de toets van art. 8:69a Awb wel, dan biedt dat (soms) aanknopingspunten voor de vaststelling van de vermogensrechtelijke bescherming, maar is daarvoor niet doorslaggevend (zie hierover §7.5.3). Ik geef enkele voorbeelden.

Voorbeelden stap 1

714. Brandveiligheidsregels uit het Bouwbesluit 2012 strekken tot bescherming van de belangen van eigenaren en gebruikers van gebouwen waarvoor die regels gelden. Zij strekken niet tot bescherming van niet naastgelegen bebouwing.1 De norm geeft daarom de eigenaar van zo’n niet naastgelegen gebouw in het driestapsmodel evenmin bescherming tegen schade. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de bepalingen uit de Wet natuurbescherming (Wnb). Die strekken tot behoud van de natuurwaarden in natuurgebieden.2 Daaruit volgt dat zij geen vermogensrechtelijke bescherming willen bieden.

Voorbeelden stap 2

715. De norm van een goede ruimtelijke ordening ziet volgens de ABRvS op de bescherming van een aanvaardbaar woon- of leefklimaat. Het ligt daarmee in lijn aan te nemen dat die norm mede kan strekken tot bescherming van bewoners tegen bijvoorbeeld hinder en verlies van woongenot.3 Die belangen zijn ook vermogensrechtelijk beschermd: het verloren woongenot is materiële schade.4 De ABRvS volgt deze lijn bijvoorbeeld ten aanzien van bestemmingsgrenzen. Die hebben tot doel ieders woongenot te garanderen. Een bouwvergunningverlening in strijd met de bestemmingsgrenzen is volgens de ABRvS daarom onrechtmatig en geeft aanspraak op schadevergoeding wegens verminderd woongenot en de daarmee verband houdende waardevermindering van een woning.5

De norm van de goede ruimtelijke ordening biedt volgens de ABRvS ook bescherming tegen een onaanvaardbare toename van geurhinder,6 gezondheidsrisico’s7 of wateroverlast.8 De norm biedt daarom volgens mij ook duidelijk bescherming tegen de daarmee gepaard gaande schade (zoals verminderd woongenot, gezondheidsschade en waterschade).

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.