43 Nogmaals: terughoudendheid

Misbruik van procesrecht en daarmee een verbod tot het instellen van een bepaalde – welomschreven – vordering, blijft de uitzondering. Een uitspraak in kort gedingwaarin een verbod werd gevraagd om rechtsvorderingen in het buitenland (Canada) in te stellen, onderstreept de vereiste terughoudendheid nog maar eens.1 In genoemde zaak is sprake van een door de Nederlandse vennootschap Polmar Engineer B.V. (verder: Polmar) in opdracht gerepareerde zuigerkop voor de motor van een vrachtschip. Na de reparatie is de zuigerkop doorverkocht in een keten van kopers en verkopers. Het vrachtschip waarin de zuigerkop uiteindelijk terecht komt loopt vast in Canadese wateren en Polmar wordt in vrijwaring opgeroepen voor de Canadese rechter. Vervolgens wendt Polmar zich tot de Nederlandse rechter en stelt dat de verschillende betrokken Nederlandse en Canadese partijen misbruik van procesrecht maken door tegen haar (verder) te procederen voor de Canadese rechter. Hieraan legt Polmar een belangenafweging ten grondslag. Het belang van Polmar om niet in Canada in rechte betrokken te worden weegt volgens haar zwaarder dan de belangen die de overige partijen hebben om Polmar voor de Canadese rechter op te roepen. In dat verband stelt Polmar onder meer dat procederen in Canada duur is, dat technische deskundigenrapportages zullen moeten worden vertaald en dat overigens Nederlands recht op de vordering van toepassing is. Bovendien is de afstand voor Polmar een probleem en is zij niet bekend met Canadees procesrecht. Over de vorderingen stelt Polmar dat deze ‘in wezen non-existent, althans hoogst onaannemelijk’ zijn.2 Nadat de voorzieningenrechter heeft overwogen dat een verbod in beginsel kan worden gegeven indien de gedaagden onrechtmatig zouden handelen door Polmar voor de Canadese rechter te dagen, komt de belangenafweging aan de orde:

Deze precisering van de belangenafweging is geheel in overeenstemming met art. 3:13 lid 2 BW. Vervolgens gaat de voorzieningenrechter in op de stelling van Polmar dat de tegen haar gepretendeerde vorderingen ‘in wezen non-existent, althans hoogst onaannemelijk zijn’:

Tot slot wordt overwogen dat, kort gezegd, hogere kosten en praktische obstakels nimmer een reden kunnen zijn een partij te verbieden in het buitenland te procederen. De belangen van Polmar zijn niet zodanig dat van een onevenredigheid in de zin van art. 3:13 BWmoet worden gesproken.5 Slechts indien de vordering die tegen Polmar is ingesteld als op voorhand volstrekt kansloos moet worden aangemerkt, heeft zij een kans bij deze verbodsvordering.