2.8.1 Inleiding

Art. 2:334b BW bepaalt als hoofdregel dat de partijen bij een splitsing dezelfde rechtsvorm moeten hebben (lid 1). Daarbij geldt echter dat een NV en een BV als rechtspersonen met dezelfde rechtsvorm worden aangemerkt (lid 3). In de civielrechtelijke literatuur zijn de meeste auteurs van mening dat een vereniging, een coöperatie en een onderlinge waarborgmaatschappij voor de toepassing van de splitsingsregels niet kwalificeren als rechtspersonen met dezelfde rechtsvorm.1 Deze uitleg houdt bijvoorbeeld in dat een splitsing tussen een coöperatie en een vereniging niet mogelijk is.

In art. 2:334b, lid 2, BW is voorgeschreven dat een bij de splitsing opgerichte verkrijgende rechtspersoon de rechtsvorm moet hebben van de splitsende rechtspersoon. Hierop bestaat de volgende uitzondering (art. 2:334b, lid 4, BW): is de splitser een vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of stichting, dan kunnen ook NV’s en BV’s worden opgericht en als verkrijger deelnemen aan de splitsing. In zo’n geval is evenwel vereist dat de splitsende vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of stichting bij de splitsing alle aandelen in de desbetreffende NV(‘s) en BV(‘s) verkrijgt. Deze eis maakt duidelijk dat deze uitzondering alleen mogelijk is in het geval van een afsplitsing: de splitser blijft immers voortbestaan. Een splitsing met een NV of BV als splitsende rechtspersoon en nieuw opgerichte verenigingen, coöperaties of onderlinge waarborgmaatschappijen als verkrijgers waarvan de splitsende NV of BV enig lid wordt, is onmogelijk. De wetgever heeft dit gemotiveerd door erop te wijzen dat de oprichting van een vereniging, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij een meerzijdige rechtshandeling vereist (art. 2:26, lid 2 en art. 2:54 BW), waarin besloten ligt dat er bij oprichting meerdere leden moeten zijn.2

Hierna besteed ik in onderdeel 2.8.2 en onderdeel 2.8.3 achtereenvolgens uitgebreid aandacht aan de diverse varianten van zuivere splitsing en afsplitsing. Bij deze bespreking komen ook splitsingsvarianten aan bod die onmogelijk zijn of waarvan het de vraag is of zij mogelijk zijn.