4.6.2 In geval van toepasselijkheid van art. 6:181 speelt het bezit geen rol

De term ‘verlegging’ van aansprakelijkheid uit het Loretta-arrest komt in mijn ogen als gezegd ongelukkig voor: art. 6:181 fungeert namelijk als ‘voorrangsregel’ terwijl de bezittersaansprakelijkheid uit art. 6:173, 174 en 179 pas een rol speelt wanneer een bedrijfsmatige gebruiker ontbreekt.1 Bij dit systeem past wél goed de overweging van de Hoge Raad in het Loretta-arrest, dat voor de toepasselijkheid van art. 6:181 ‘niet van belang is of degene die dit bedrijf uitoefent bezitter dan wel houder van het dier is’.2 Immers, indien art. 6:181 voor toepassing in aanmerking komt, doet de vraag naar een eventuele ‘achterliggende’ bezitter of detentor niet terzake. Een voorbeeld hiervan biedt Rb. Groningen 5 september 2007, JA 2007/167 (Discotheek Bermuda), waarin een bezoeker van een bar/dancing over een 90 cm hoog hekwerk viel en terechtkwam op de 9 meter daaronder gelegen dansvloer. De bar/dancing was volgens de rechtbank gebrekkig in de zin van art. 6:174, omdat het hekwerk onvoldoende valbeveiliging bood. Over de kwalitatief aansprakelijke persoon werd door de rechtbank overwogen dat uit de processtukken niet viel af te leiden dat de aangesproken exploitant van de bar/dancing bezitter van de gebrekkige opstal was, maar wel dat zij daarvan als bedrijfsmatige gebruiker had te gelden. Bij die stand van zaken liet de rechtbank de vraag naar het bezit van de opstal ex art. 6:174 in het midden en werd de aansprakelijkheid van de exploitant ex art. 6:181 jo. 174 aangenomen.3 Dat het bezit geen rol speelt in geval van toepasselijkheid van art. 6:181 is met name van belang in gevallen waarin het bezit van de schadeveroorzakende zaak onduidelijk is en niet meer of nog maar moeilijk valt te achterhalen.4 Een voorbeeld biedt de medewerker van de Dierenambulance die zich tijdelijk ontfermt over een hond – waarvan geen eigenaar bekend was – maar deze op zeker moment weer loslaat op de openbare weg. Kort daarna veroorzaakt de hond een verkeersongeval waarbij een motorrijder is betrokken.5 De motorrijder heeft vanwege de onbekendheid van de eigenaar (en het mogelijk zelfs ontbreken daarvan) van het schadeveroorzakende dier alle belang bij toepasselijkheid van art. 6:181 jo. 179 op de Dierenambulance. Wanneer de hond ingevolge art. 6:181 in haar risicosfeer zou vallen, kan hij zich een (mogelijk ondoenlijk) onderzoek naar het bezit van de hond in de zin van art. 6:179 besparen.6