4.7 Kritische reflectie op huidige toepassing van het vertrouwensbeginsel bij voorlichting

Ter afsluiting van dit hoofdstuk zal ik reflecteren op de huidige toepassing van het vertrouwensbeginsel bij voorlichting. Is de huidige koers nog wel adequaat?

Die reflectie is in de eerste plaats ‘intern juridisch’. Ik zal analyseren of de huidige toepassing van het vertrouwensbeginsel bij voorlichting juridisch bezien adequaat is in het licht van het juridische kader bij de voorlichtende taak (hoofdstuk 2). Zo wordt beoordeeld of de huidige koers wenselijk is in het licht van de onderliggende waarden in het juridisch perspectief en van maatschappelijke en juridische ontwikkelingen, of bijstelling behoeft.1 Echter, met een geïsoleerde juridische benadering kan niet worden volstaan: in de ‘responsieve’ rechtsstaat is immers ook de vraag of het (belasting)recht valt uit te leggen aan de burger (paragraaf 2.2.3, 7.2).2

In dit hoofdstuk zijn reeds diverse aspecten benoemd die juridisch bezien vragen oproepen of niet adequaat zijn.3 Ik bespreek hierna de drie belangrijkste, overigens samenhangende, knelpunten ten aanzien van de huidige toepassing van het vertrouwensbeginsel bij voorlichting, te weten:

Ik begin met de methode (paragraaf 4.7.1), vervolgens de veronderstellingen (paragraaf 4.7.2) en tot slot de hoofdregel (paragraaf 4.7.3). Dat betekent dat de analyse verstrekt vanuit het huidige, specifieke door de belastingrechter gehanteerde systeem en de analyse uiteindelijk verschuift naar een bredere beoordeling van de huidige toepassing in het licht van het juridische kader bij de voorlichtende taak en relevante ontwikkelingen.