4.5 Vergelijking met toezeggingen

Standpuntbepalingen van de inspecteur kunnen bij de burger verwachtingen wekken over de wijze waarop hij zijn bevoegdheden uitoefent.1 Standpuntbepalingen kunnen expliciet zijn, zoals in toezeggingen of akkoordverklaringen, of impliciet, zoals bij bepaalde gedragingen van de inspecteur (o.a. een jarenlang gevolgde gedragslijn in de aanslagregeling, de afhandeling van een boekenonderzoek zonder opmerkingen). Ik leg de nadruk op toezeggingen, die ook wel standpuntbepalingen worden genoemd.2

Waarom doet de inspecteur toezeggingen? In de uitvoeringspraktijk van de Belastingdienst zijn toezeggingen – in de woorden van Happé – ‘een niet weg te denken verschijnsel’.3 Voor belastingplichtigen dragen dergelijke uitlatingen bij aan duidelijkheid over hun fiscale rechtspositie. Zij verkrijgen met een standpuntbepaling duidelijkheid over de zienswijze van de inspecteur op de fiscale gevolgen van hun voorgelegde concrete situatie.4 Toezeggingen dienen dus de rechtszekerheid. De Belastingdienst hecht zelf ook belang aan het geven van standpuntbepalingen in het kader van rechtshandhaving. Enerzijds past het bieden van vooroverleg en zekerheid in een klantgerichte opstelling jegens belastingplichtigen.5 Anderzijds draagt duidelijkheid en zekerheid vooraf – in plaats van correctie achteraf – bij aan een efficiënte uitvoeringspraktijk.6