4.4.4.3 Competentieverdeling

Wanneer meerdere medezeggenschapsorganen binnen een concern zijn ingesteld, kunnen zich competentievraagstukken voordoen. Art. 35 WOR bepaalt dat aangelegenheden van gemeenschappelijk belang worden afgedaan door de cor of de gor.1 Uit de wetsgeschiedenis en de jurisprudentie volgt dat sprake is van een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang indien: (i) sprake is van concernbeleid of (ii) het een onderwerp betreft dat in alle ondernemingen, of in ieder geval een meerderheid daarvan, gelijke afdoening vereist.2 In het eerste geval moet worden gekeken naar de inhoud van het besluit, terwijl in het tweede geval meer wordt gekeken naar wie beslist.3 Zo overwoog de Ondernemingskamer dat een besluit tot extra openstelling van een aantal postkantoren een aangelegenheid betreft die gelijke afdoening vereist.4 Van concernbeleid is bijvoorbeeld sprake indien de sluiting of verkoop van één vestiging onderdeel is van een algehele (concernbrede) reorganisatie.5 Ook wanneer een besluit eerst uitgeprobeerd wordt op een minderheid van de ondernemingen in de groep met de bedoeling het op basis van die ervaringen later op alle ondernemingen toe te passen, is sprake van een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang.6

Indien sprake is van een (voorgenomen) besluit dat een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang betreft, gaan alle bevoegdheden van de afzonderlijke ondernemingsraden over op de cor of gor (art. 35 lid 2 WOR). De bevoegdheid van de cor of gor is namelijk een exclusieve bevoegdheid. Wanneer het gaat om bijvoorbeeld een besluit inzake reorganisatie of fusie met grote personele gevolgen bij één of meerdere ondernemingen, kan een behandeling door de cor of gor onbevredigend zijn. Dit omdat de vertegenwoordigers van de getroffen onderneming(en) in de cor of gor een minderheid vormen. In een dergelijk geval wordt er wel voor gekozen het principebesluit voor te leggen aan de cor of gor en de uitwerking van dit besluit aan de afzonderlijke ondernemingsraden. De vraag is of dit past binnen het systeem van art. 35 WOR. Gesteld kan immers worden dat niet alleen de bevoegdheid tot advisering over het voorgenomen besluit zelf, maar ook het adviesrecht over de uitvoering daarvan over gaat op de cor. Lange tijd heeft de Ondernemingskamer deze strikte benadering gehanteerd.7 Na de beschikking inzake NS Reizigers is echter duidelijk geworden dat Ondernemingskamer en Hoge Raad van oordeel zijn dat het ‘opknippen’ van het besluit in een principe- en een uitvoeringsbesluit niet in strijd is met het systeem van de wet.8 Bartman en Dorresteijn wijzen erop dat de concernondernemer niet verplicht is een (voorgenomen) besluit te splitsen in een principebesluit en een uitvoeringsbesluit, tenzij het principebesluit zodanige ruimte laat dat de uitvoering leidt tot nieuwe adviesplichtige besluiten als bedoeld in art. 25 lid 1 WOR.9 Naar mijn mening doet het opsplitsen in principe- en uitvoeringsbesluit wel het meeste recht aan de medezeggenschap van de werknemers.

Uit jurisprudentie volgt dat de afzonderlijke ondernemingsraden zelfstandig de bevoegdheid beh ouden om deskundigen te raadplegen.10 Juist bij competentievraagstukken kan het nuttig zijn voor de or een deskundige, zoals een advocaat, in te huren.