8.2.1 Inleiding

De transactiewaarde van identieke goederen en de transactiewaarde van soortgelijke goederen zijn twee afzonderlijke waarderingsmethoden. Ik bespreek ze desondanks gezamenlijk, aangezien voor beide waarderingsmethoden grotendeels dezelfde voorwaarden en bepalingen gelden. De methoden vinden in achtereenvolgende volgorde toepassing indien de transactiewaarde van de ingevoerde goederen niet kan worden vastgesteld (zie hoofdstuk 7). De transactiewaarde van identieke of soortgelijke goederen kunnen als methoden voor het vaststellen van de douanewaarde toepassing vinden indien bijvoorbeeld sprake is van overbrenging van eigen goederen of consignatieverkopen en identieke of soortgelijke goederen op hetzelfde of nagenoeg hetzelfde tijdstip zijn ingevoerd en wel onderworpen zijn aan een verkoop.

De Technische commissie douanewaarde van de WDO veronderstelt dat de transactiewaarde van identieke of soortgelijke goederen echter in de praktijk niet vaak zal worden toegepast. De reden daartoe zou zijn gelegen in het feit dat de transactiewaarde van de ingevoerde goederen als waarderingsmethode op de meerderheid van de invoertransacties zal worden toegepast.1 Hoewel dit een juiste constatering is, vindt naar mijn overtuiging ook in de gevallen dat de transactiewaarde van ingevoerde goederen geen toepassing vindt, de transactiewaarde van identieke of soortgelijke goederen slechts in uitzonderlijke gevallen toepassing. De reden hiertoe is dat vaak niet aan de voorwaarden voor toepassing van deze methoden kan worden voldaan. In het bijzonder het ontbreken van identieke of soortgelijke goederen en het niet kunnen voldoen aan de voorwaarde dat de identieke of soortelijke goederen op hetzelfde of nagenoeg hetzelfde tijdstip naar het douanegebied van de Europese Unie uitgevoerd moeten zijn als de te waarderen goederen spelen daarbij een rol (onderdelen 8.2.3 respectievelijk 8.2.4.1). Zouden er al identieke of soortgelijke goederen door derde worden ingevoerd, dan zal de importeur slechts in uitzonderlijke gevallen over prijsinformatie met betrekking tot deze identieke of soortgelijke goederen beschikken. Hoewel de douaneautoriteiten deze informatie veelal wel voor handen zullen hebben (onderdeel 6.3.1), biedt dit geen uitkomst, omdat zij een geheimhoudingsplicht hebben waardoor zij de informatie slechts in beperkte mate mogen delen.

Vanwege voornoemde factoren kan het nuttig en in bepaalde gevallen zelfs noodzakelijk zijn dat overleg plaatsvindt met de douaneautoriteiten voor de toepassing van de transactiewaarde van identieke of soortgelijke goederen, zodat aan de hand van de door de marktdeelnemer aangedragen informatie en derde-informatie beoordeeld kan worden of inderdaad sprake is van identieke of soortgelijke goederen.2