VI.2.1.1 Benadering van de ECieRM

Toen de ECieRM in 1978 in Krause/Zwitserland aanvaardde dat de onschuldpresumptie niet alleen de zittingsrechter en jury bindt, maar ook een breder recht garandeert zonder veroordeling niet als schuldige te worden bejegend, kwam direct de vraag op hoe die norm zich verhoudt tot het charge-vereiste. De in Krause gebruikte formulering bleek een voorbode voor de Commissiebenadering van de toepassingsvoorwaarde:

De behandelingsdimensie beschermt aldus iedereen (“everybody”) – en dus niet alleen iedere verdachte – tegen behandeling als schuldige aan een strafbaar feit. Daarmee houdt de Commissie vast aan de eis dat de bejegening een strafrechtelijk karakter moet hebben, maar verlangt zij niet dat de verdachte ten tijde van de bejegening charged is. 2

Kort na de uitspraak in Krause heeft de Commissie zichzelf tweemaal hardop afgevraagd of de onschuldpresumptie ook voorafgaand aan en/of na afloop van een criminal charge geldt. Een expliciet antwoord kon de Commissie achterwege laten door vast te stellen dat de klachten hoe dan ook op inhoudelijke gronden faalden.3 Nadien heeft de Commissie zich in het algemeen van het charged-vereiste niet veel aangetrokken. Dat artikel 6 lid 2 EVRM moet worden geïnterpreteerd “as also applying to situations where the person concerned is not or no longer formally charged with a criminal offence”, overwoog de Commissie zowel in situaties waarin de verdachte nooit charged was geweest als in situaties waarin die charge ten tijde van de bejegening als schuldige reeds – zonder veroordeling – was geëindigd.4 Tevens achtte de Commissie de onschuldpresumptie van toepassing op bejegeningswijzen die schuld aan een ander dan het tenlastegelegde delict impliceren.5 Volledig consistent was de Commissie evenwel niet. In de minderheid van de zaken hield zij aan de toepassingsvoorwaarde juist tamelijk strikt de hand.6 Leidend was echter dat eenieder recht heeft niet als een strafrechtelijk schuldige te worden behandeld. Dat recht is niet strikt verbonden aan een strafproces. De uitdrukkelijke beperking tot behandeling als strafrechtelijk schuldige zorgt ervoor dat de onschuldpresumptie binnen de strafrechtelijke sfeer blijft en andersoortige procedures over dezelfde feiten kunnen blijven functioneren.