6.5 Conclusie

In theorie zijn er goede redenen aan te wijzen om het systeem te handhaven waarin twee afzonderlijke leerstukken het mogelijk maken te komen tot proportionele schadevergoedingsveroordelingen. Het is dan zelfs niet nodig paniekerig te doen over de systeemvreemdheid van die vorderingen: zolang de juiste redenering gevolgd wordt, zijn zij beiden goed in te passen. Het leerstuk van verlies van een kans behelst een erkenning van het feit dat sommige onzekerheden economische waarde kunnen vertegenwoordigen en dat sommige normen tegen het verlies daarvan beschermen. De proportionele aansprakelijkheid is een op de billijkheid gestoelde uitbreiding van de mogelijkheden om een eiser in bewijsnood tegemoet te komen. Vanwege de onaanvaardbaarheid van zowel toe- als afwijzing van de vordering kan een veroordeling naar rato van veroorzakingswaarschijnlijkheid in uitzonderingsgevallen uitkomst bieden.

Het is daarbij wel van belang dat die theoretische grondslagen steeds zorgvuldig worden doorgeredeneerd. Daarmee wordt ten eerste duidelijk dat beide leerstukken een heel eigen toepassingsbereik hebben en lang niet altijd beschikbaar zullen zijn. Ten tweede wordt duidelijk dat zij, vanwege het verschil in grondslag, leiden tot hele andere veroordelingen. Het scherp voor ogen houden van deze praktische implicaties is van groot belang voor de rechtszekerheid in zowel formele als materiële zin. Zolang duidelijk is waarom overgegaan wordt tot een proportionele veroordeling is ze veel minder problematisch. Vandaar dat de Hoge Raad er goed aan zou doen op dit punt nauwkeurige redeneringen te eisen. De enkele constatering dat op basis van de bewijsstukken écht onzeker blijft wat er is gebeurd is onvoldoende: afwijking van het gebruikelijke systeem van vergoedingen eist een betere rechtvaardiging dan deze.