7.4.1 Executie pandrecht

Een pandhouder is bevoegd tot executie over te gaan op het moment dat de schuldenaar “in verzuim is met de voldoening van hetgeen waarvoor het pand tot waarborg strekt”.1 Een pandrecht kan slechts strekken tot waarborg van een verplichting tot betaling van een geldsom.2 Voor verzuim is vereist dat de vordering op de schuldenaar opeisbaar is, de schuldeiser de schuldenaar schriftelijk in gebreke heeft gesteld, en de schuldenaar zijn verplichting niet binnen de gestelde termijn voldoet.3 Soms is geen schriftelijke ingebrekestelling vereist, bijvoorbeeld wanneer een voor voldoening afgesproken termijn verstrijkt.4 Partijen kunnen van deze wettelijke regeling ook contractueel afwijken en afspreken dat geen schriftelijke ingebrekestelling vereist is. Op grond van art. 6:80 BW treedt verzuim vervroegd in, reeds voordat de vordering opeisbaar is, indien; (i) de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze tekort zal schieten; of (ii) de schuldeiser goede gronden heeft te vrezen dat de schuldenaar tekort zal schieten en de schuldenaar weigert zich bereid te verklaren zijn verplichtingen na te komen.5

Voordat het verkoopproces van het verpande goed wordt toegelicht, merk ik nog op dat de executie van openbaar verpande vorderingen veelal door inning zal plaatsvinden. Deze bevoegdheid blijft bij de pandgever, zolang het pandrecht niet aan de schuldenaar van de vordering is medegedeeld.6

Noodzakelijk is deze route echter niet. Het recht van parate executie geldt namelijk ook voor pandrecht op vorderingen. In art. 3:248 BW is immers bepaald dat de pandhouder bij verzuim van de schuldenaar “het verpande goed” mag verkopen en het hem verschuldigde op de opbrengst mag verhalen.7