9.5 Oplossingen voor de gesignaleerde knelpunten

Gezien de belangrijke tekortkomingen die kleven aan waardering tegen waarde in het economische verkeer, heb ik een aantal alternatieve methoden onderzocht om de totaalwinst bij een sfeerovergang van een onderneming te bepalen. Ik heb geconcludeerd dat een alternatief systeem van toerekening beperkt dient te blijven tot de sfeerovergangen die het gevolg zijn van het ontstaan of eindigen van de subjectieve belastingplicht, omdat (i) een lichaam een onderneming gaat drijven of de door het lichaam gedreven onderneming eindigt, of (ii) de wet wijzigt waardoor een subjectieve vrijstelling (niet meer) van toepassing is, of (iii) de feiten en omstandigheden wijzigen waardoor een subjectieve vrijstelling (niet meer) van toepassing is. Op mijn voorstellen voor grensoverschrijdende sfeerovergangen kom ik later terug. Voor mijn aanbevelingen ten aanzien van de objectvrijstellingen verwijs ik naar paragraaf 9.3.6

De alternatieve methode die ik heb onderzocht, heb ik gekozen op basis van de rechtsvergelijking, in de literatuur aangedragen alternatieven en mijn eigen analyse. Dit betreft de volgende alternatieven:

Mijn voorkeur gaat uit naar methode 3 (gemengd stelsel) of methode 5 (netto-voordeeltoerekening). Als gebruik wordt gemaakt van een gemengd stelsel (methode 3), waarbij voor de meest onredelijke situaties een uitzondering op waardering tegen waarde in het economische verkeer wordt gemaakt, worden veel knelpunten van het huidige systeem opgelost. Om alle knelpunten op te lossen dient dit systeem verder te worden uitgewerkt en dienen er regels te worden geformuleerd voor de alternatieve waardering. Ditzelfde geldt voor de netto-voordeeltoerekening. Als er regels zijn voor de toerekening dan komt de fiscale waardering op de fiscale openingsbalans hieruit voort. Hoewel de insteek bij deze systemen anders is (toerekening voordelen versus waarderingsregels), liggen de systemen wel in elkaars verlengde en beschouw ik ze ook als complementair aan elkaar. Hierna ga ik in op de vraag hoe dit systeem eruit zou kunnen zien.