9.5.4.1 Inleiding

De goede rechter naar het bekende beeld van Dworkin is de Hercules die altijd in staat is het juiste antwoord ('right answer') te vinden op basis van superieure kennis. In mededingingsrechtelijke zaken zal echter vooral een juist oordeel over de feiten en omstandigheden van het geval een moeilijke kwestie voor de rechter zijn. De superieure kennis waar Dworkin over droomt zal dan ook niet altijd bij de rechter aanwezig zijn. De rechter is tenslotte mens en geen god.

Het juridisch onderwijs en onderzoek brengt juristen voort die zich hebben bekwaamd in juridische dogmatiek, retorica en systematisch denken.1 Het is echter voor de rechter soms noodzakelijk om zich voor de oplossing van concrete geschillen te verdiepen in andere wetenschappen. Door de steeds complexer wordende samenleving wordt in de rechtspleging steeds vaker gebruik gemaakt van allerlei (forensische) deskundigen. Denk bijvoorbeeld aan medici, accountants, psychologen, psychiaters, deskundigen die worden ingezet in onteigeningszaken, het NFI (strafrecht) en de raad voor de kinderbescherming. Tevens valt te denken aan de inzet van deskundigen in de ictbranche, in octrooizaken en procedures betreffende het merkenrecht en auteursrecht.2

In het (publiekrechtelijk) mededingingsrecht wordt gebruik gemaakt van economisch specialisten. Deze specialisten zullen vaak industrieel econoom zijn.3 Industriële economie wordt ook wel industriële organisatie genoemd en is de deeltak van de economie die zich bezighoudt met marktstructuren, marktgedrag en marktresultaten.4 Industriële economen houden zich bezig met analyses van bedrijfstakken en vragen als hoeveel bedrijven zouden er idealiter dezelfde markt moeten bedienen (monopolie, oligopolie, veel aanbieders, weinig aanbieders). Het gaat daarbij om zaken als producenten- en consumentensurplus en innovatie (met meer winst is ook meer innovatie door te voeren en verbetert de concurrentiekracht/ arbeidsproductiviteit op langere termijn).

Voor de toepassing en handhaving van het mededingingsrecht is vooral de industriële economie van belang. Zo kan de industriële economie een belangrijke rol spelen bij de afbakening van de relevante markt.5 Schinkel onderscheidt vier fasen waarin bij de handhaving van mededingingsrecht gebruik kan worden gemaakt van de industriële economie.6 De eerste fase bestaat uit opsporing en onderzoek van schendingen van mededingingsrecht (detection and investigation), de tweede fase bestaat uit het opbouwen van een mededingingszaak (case development), de derde fase bestaat uit besluitvorming en procederen in een mededingingszaak (decision making and litigation) en de vierde fase bestaat uit remedies, sancties en schadevergoeding als gevolg van een schending van het mededingingsrecht (remedies, sanctions and damages).7