10.2.3 Toepasselijk wettelijk kader

Vanaf 1968 werden natuurgebieden met een nationale status beschermd met behulp van de Countryside Act 1968 (hierna: CA 1968). Nadien is deze wet vervangen door de Wildlife and Countryside Act 1981 (hierna: WCA 1981). Hierin zijn de gebieds- en soortbeschermende regels uit de Vrl gecodificeerd.1 De gebieds en soortbeschermende regels uit de Hrl zijn geïmplementeerd in de Conservation (Natural Habitats, etc.) Regulations 1994 (hierna: CNHR 1994). In het begin werden European sites voornamelijk beschermd door middel van vrijwillige beheerovereenkomsten (management agreements). Dit kwam de bescherming van deze gebieden niet in alle gevallen ten goede.2 Ingevolge de CNHR 1994 werd de uitvoering van de benodigde instandhoudingsmaatregelen verplicht gesteld. Bij de inwerkingtreding van de CHNR 1994 was al duidelijk dat de Hrl niet correct was geïmplementeerd in het Engelse natuurbeschermingsrecht.3 De EC stelde het VK in gebreke wegens een onjuiste implementatie van artikel 6, derde en vierde lid Hrl. Naar de mening van de EC werden bepaalde ruimtelijke plannen ten onrechte ‘vrijgesteld’ van de verplichting om een passende beoordeling op te stellen. In 2005 werd het VK om die reden veroordeeld door het HvJ EG.4 In reactie daarop heeft de Engelse wetgever in 2007 en 2008 de CNHR 1994 aangepast door middel van de Conservation (Natural Habitats, etc) (Amendment) Regulations 2007 (hierna: CNHR 2007) en de Conservation (Natural Habitats, etc) (Amendment) Regulations 2009 (hierna: CNHR 2009). In 2010 zijn de CNHR 1994 en de latere amendementen vervangen door een geheel nieuwe wet, de Conservation of Habitats and Species Regulations 2010 (CHSR 2010). Nadien is ook deze regeling gewijzigd en aangevuld door middel van de Conservation (Habitats, etc) (Amendment) Regulations 2011 (hierna: CNHR 2011) en de Conservation of Habitats and Species (Amendment) Regulations 2012 (hierna: CHSR 2012).5 In tegenstelling tot de oorspronkelijke CNHR 1994 is de CHSR 2010 geen integrale regeling voor het hele grondgebied van het VK. Slechts beperkte delen van deze wet zijn van toepassing op Schotland. De reden hiervoor is dat het Verenigd Koninkrijk de regelgevende bevoegdheden op het gebied van het natuurbeschermingsrecht (deels) heeft overgedragen aan Schotland.6

De opzet en het toepassingsbereik van het Engelse en het Nederlandse natuurbeschermingsrecht zijn niet hetzelfde. In het Engelse recht zijn de soortbeschermende bepalingen uit de Vrl omgezet in de WCA 1981. De Hrl is geïmplementeerd in de CHSR 2010. Toch is deze wet ook van groot belang voor de bescherming van vogels. Naar analogie van artikel 7 Hrl zijn de gebiedsbeschermende bepalingen van de CHSR 2010 namelijk ook van toepassing op Vrl-SBZ’s.7 In Nederland zijn de Vrl en de Hrl geïmplementeerd in de Nbw 1998 en de Ffw.8 Daarbij is sprake van een bijna volledige scheiding tussen gebiedsbeschermende- (Nbw 1998) en soortbeschermende verplichtingen (Ffw).9 In Engeland zijn de soortbeschermende bepalingen voor flora- en fauna verdeeld over de WCA 1981 (niet-kwalificerende soorten) en de CHSR 2010 (kwalificerende soorten op basis van de Vrl/Hrl). Het toepassingsbereik van de gebiedsbeschermende bepalingen in de CHSR 2010 is beperkt tot European sites. De Nbw 1998 is van toepassing op gebieden met een nationale en/of een internationale beschermde status. In de praktijk wordt de Nbw 1998 hoofdzakelijk gebruikt voor de bescherming van Natura 2000-gebieden. Daar komt bij dat de ligging en begrenzing van nationale natuurmonumenten in de meeste gevallen samenvalt met die van de Natura 2000-gebieden.10