2.3.4.1.4 Geen omgekeerde verticale rechtstreekse werking

Een richtlijn, zoals de Btw-richtlijn, is een bindende instructie aan de lidstaten om hun nationale recht hiermee tijdig en volledig in overeenstemming te brengen. Laat een lidstaat dit na dan kan een onderdaan van een lidstaat zich rechtstreeks beroepen op een voor hem gunstiger richtlijnbepaling die inhoudelijk gezien onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig is (zie paragraaf 2.3.4.1.3). Hieruit volgt dat een richtlijnbepaling bij een implementatiegebrek uit zichzelf een recht kan verlenen aan een particulier. Een richtlijnbepaling kan uit zichzelf echter geen verplichting opleggen aan een particulier. Daar verzet het rechtszekerheidsbeginsel zich tegen. Een lidstaat kan de verplichtingen uit hoofde van een (inhoudelijk onvoorwaardelijke en voldoende nauwkeurige) richtlijnbepaling slechts tegenwerpen indien deze bepaling is omgezet in nationaal recht. Een lidstaat kan zich dus niet ten nadele van een particulier op een (nog) niet of inhoudelijk niet correct geïmplementeerde richtlijnbepaling beroepen (de zogenoemde ‘omgekeerde verticale werking’).1 De achterliggende gedachte is dat de overheid niet mag profiteren van zijn eigen nalatigheid.2 Het voorgaande betekent dat de belastingdienst van een lidstaat zich niet op een bepaling van de Btw-richtlijn kan beroepen indien de toepassing van de nationale btw-wetgeving voor de belastingplichtige gunstiger is.