2.3.c Verlof als ‘poort’ of ‘drempel’

Het belang dat Köhne hecht aan de aard van de toegangsvoorwaarden wordt weerspiegeld in zijn opvattingen over de procedurele kenmerken van een verlofstelsel. Hij merkt op: “Vanwege de eigen aard van [de verlofmaatstaf] vindt verlofverlening doorgaans plaats in een bijzondere procedure. Dit bewerkstelligt een scheiding tussen de beoordeling van de zaak ten gronde en de beoordeling van de verlofwaardigheid daarvan. Dat is gunstig omdat bij verlofverlening andersoortige procedurele waarborgen van belang zijn dan bij de hoofdprocedure.”1 Door de scheiding tussen verlofonderzoek en inhoudelijk onderzoek niet als essentieel kenmerk maar als bijkomstigheid in een verlofstelsel te presenteren, zet Köhne zich af tegen een – derde – procedurele benadering van de term verlofstelsel.

In deze procedurele benadering wordt de behandeling van een beroep gezien als bestaand uit twee separate stadia. In de eerste fase wordt besloten of toegang tot beroep wordt verleend, in de tweede fase wordt het beroep daadwerkelijk inhoudelijk beoordeeld, aldus bijvoorbeeld Mout en Van der Grinten.2 In dit verband spreken sommigen beeldend van een ‘drempel’ of ‘poort’, bijvoorbeeld Kamerlid Van Traa: “[Een verlofstelsel] bestaat eruit dat hoger beroep mogelijk is indien op dat vonnis verlof is gegeven door de [beroepsrechter]. […] Het verlof opent alleen de poort naar het hoger beroep.”3 Ook in het eindrapport van het project Strafvordering 2001 is deze fasenbenadering herkenbaar.4 Een duidelijke omschrijving van het verschil tussen de twee stadia wordt veelal niet gegeven. Gaat het om de organisatie van de feitelijke behandeling, de dwingende volgorde waarin beslissingen moeten worden genomen, of iets anders? Duidelijk is wel dat deze procedurele wijze van definiëren afwijkt van een definitie die is georiënteerd op discretionaire bevoegdheid of enig toegangscriterium.