4.3.4.2 Beoordeling Ontwerpbegrotingsplan

De Commissie stelt uiterlijk voor 30 november een advies op over het Ontwerpbegrotingsplan.1 Als de Commissie bij de beoordeling van het plan binnen een week na de indiening een ernstige niet-nakoming van de in het Stabiliteits- en Groeipact neergelegde verplichtingen vaststelt,2 stelt de Commissie binnen twee weken een advies vast voor een herzien Ontwerpbegrotingsplan, nadat de Commissie de betrokken lidstaat heeft geconsulteerd.3 In de praktijk betekent dit dat de Commissie een brief zal richten aan de betreffende lidstaat waarin het de mogelijk problemen schetst en vraagt om verdere uitleg van de lidstaat. In antwoord hierop geeft de lidstaat nadere uitleg over de door de Commissie vastgestelde mogelijke schendingen van de begrotingsregels en neemt waar nodig aanpassingen naar aanleiding van de Commissiebrief en de consultaties en technische gesprekken met de Commissie.4 Mocht de Commissie alsnog tot het oordeel komen dat sprake is van een ernstige niet naleving van de begrotingsregels dan richt de Commissie alsnog een advies aan de lidstaat. Het advies van de Commissie wordt gemotiveerd en openbaar gemaakt. Het te herziene plan moet zo snel mogelijk, maar uiterlijk drie weken na het advies, worden ingediend. Vervolgens stelt de Commissie uiterlijk na drie weken een advies op over het herzien plan. Ook dit advies wordt openbaar gemaakt en wordt gepresenteerd aan de Eurogroep. Bij de beoordeling van het Ontwerpbegrotingsplan worden de nationale begrotingsschema’s en de parlementaire procedures, waar mogelijk, zoveel mogelijk in acht genomen volgens de specificaties bij het Two Pack.5

Het is uiteindelijk maar de vraag in hoeverre de nationale begrotingsprocedures, met name door de lidstaat zelf, in acht kunnen worden genomen wanneer er binnen drie weken een herzien Ontwerpbegrotingsplan moet worden gepresenteerd. Er zal onder aanzienlijke tijdsdruk een nieuw ontwerpplan moeten worden gepresenteerd en het is maar de vraag of dit voldoende tijd is om de nieuwe begrotingsplannen te presenteren aan het parlement en om het parlement daarbij tevens in de gelegenheid te stellen om inbreng te leveren. Hierna heeft het parlement nog wel de gelegenheid om de begroting goed te keuren en vast te stellen, maar ook hier is de tijd beperkt en bovendien heeft het Ontwerpbegrotingsplan al de goedkeuring van de Commissie verkregen waardoor de ruimte om af te wijken van het plan beperkt is en mogelijk in het vervolg van de cyclus gevolgen kan hebben voor de lidstaat. Volgens Chalmers ‘verdringt’ de Commissie in dit geval het parlement door het parlement als het ware voor een ‘fait accompli’ te stellen waardoor de Commissie de eindbeslissing over de begroting uit handen neemt van het parlement.6 Dit lijkt ook het geval te zijn wanneer de lidstaat de begroting aanpast naar aanleiding van de technische consultaties met de Commissie als de Commissie heeft aangegeven dat het Ontwerpbegrotingsplan mogelijk in strijd is met de begrotingsregels.7 De opstelling van de begroting wordt zo een technische aangelegenheid waardoor weinig ruimte is voor politieke inbreng. Alleen achteraf kan het parlement nog afwijken van het Ontwerpbegrotingsplan bij het vaststellen van de begroting. Gelet op de peer pressure is de ruimte om het plan niet goed te keuren zoals gezegd echter beperkt en kan het gevolgen hebben voor het vervolg van de cyclus.

Naast de beoordeling van de nationale Ontwerpbegrotingsplannen voert de Commissie ook een evaluatie uit van de begrotingssituatie en -vooruitzichten voor de eurozone als geheel.8 Deze evaluatie is een spiegeling van de horizontale evaluatie van de Stabiliteits- en Convergentieprogramma’s in het voorjaar. Deze evaluatie spitst zich echter alleen toe op het aankomende begrotingsjaar en niet op de begrotingsplannen voor de middellange termijn.9

De Eurogroep bespreekt zowel de adviezen die de Commissie uitvaardigt over de Ontwerpbegrotingsplannen van de individuele lidstaten als de evaluatie van de begrotingssituatie en -vooruitzichten van de eurozone als geheel.10 In voorkomend geval worden de resultaten van de besprekingen van de Eurogroep openbaar gemaakt.