7.3.9 De relatie tussen het beheerplan en het bestemmingsplan

Bij het vaststellen van een bestemmingsplan moet de gemeenteraad rekening houden met mogelijke verslechterende of significante effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van de habitats en soorten van een Natura 2000-gebied (of gebieden) in het bestemmingsplangebied. Bij een dergelijke afweging moet op basis van artikel 19j, eerste lid Nbw 1998 rekening worden gehouden met een beheerplan voor zover dat betrekking heeft op de instandhoudingsdoelstelling voor een habitat en soort. Desondanks speelt het beheerplan – uitgaande van de Afdelingsjurisprudentie – (nog) geen rol van betekenis bij de uitvoering van de habitattoets en de vaststelling van het bestemmingsplan. In voorkomende gevallen wordt het bestemmingsplan (of onderdelen daarvan) getoetst aan de instandhoudingsdoelstellingen van habitats en soorten. Een verklaring hiervoor is dat tot op heden maar een beperkt aantal beheerplannen is vastgesteld.1 Een uitgebreide analyse van artikel 19j Nbw 1998-toets is te vinden in paragraaf 7.3.3 van dit boek.

Zoals gezegd is het bestemmingsplan een geschikt instrument om Natura 2000-gebieden te beschermen. Het bestemmingsplan kan een beheerplan vervangen. De verschillende elementen van het beheerplan – in het bijzonder de instandhoudingsmaatregelen – kunnen zonder problemen worden geïntegreerd in een bestemmingsplan. Het is daarentegen niet mogelijk om een bestemmingsplan te vervangen door, en/of te integreren in een beheerplan voor Natura 2000-gebieden. Daarvoor zijn een aantal redenen. De gemeenteraad is verplicht om voor het hele grondgebied van de gemeente één of meerdere bestemmingsplannen vast te stellen.2 Het toepassingsbereik van het beheerplan is beperkt tot onderdelen van het landelijk gebied die zijn aangewezen als Natura 2000-gebied. In het bestemmingsplan kunnen ten behoeve van de bescherming van habitats en soorten algemeen verbindende voorschriften worden opgenomen. In de Nbw 1998 ontbreekt echter een bevoegdheidsgrondslag voor het vastleggen van dergelijke regels in het beheerplan. Het beheerplan voor Natura 2000-gebieden kan wel worden ingezet als een complementair instrument naast het bestemmingsplan. Dit kan gebeuren door bij de uitwerking van de instandhoudingsmaatregelen rekening te houden met het vigerende bestemmingsplan. Het onttrekken van vormen van bestaand gebruik aan de vergunningplicht van artikel 19d Nbw 1998 en het vastleggen van beleidsregels in het beheerplan kan bijdragen aan de realisering van ruimtelijke ontwikkelingen die op basis van het bestemmingsplan zijn toegestaan.