De uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland (R&P nr. SB6) 2012/6.2.3.2:6.2.3.2 Subsidieverstrekkende a-organen

De uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland (R&P nr. SB6) 2012/6.2.3.2

6.2.3.2 Subsidieverstrekkende a-organen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De meeste Europese subsidies worden verstrekt door Nederlandse uitvoeringsorganen, die zijn aan te merken als een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld (zogenoemde a-organen). Het betreft bijvoorbeeld ministers,1GS,2 B&W,3 organen van gemeenschappelijke regelingen4 en productschappen.5 Deze organen kwalificeren op grond van artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb als bestuursorganen. Desondanks wordt dit in sommige nationale regelingen nog eens expliciet bevestigd.6 Dit is overbodig, nu dit reeds volgt uit voormeld artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb. Voor a-organen geldt dat de Awb op al hun handelen van toepassing is.

Een interessante vraag is in hoeverre de publieke rechtspersoonlijkheid in de zin van artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb kan voortvloeien uit een Europese verordening. Deze vraag is relevant voor de organen van een EGTS die in het kader van de uitvoering van de doelstelling Europese territoriale samenwerking (INTERREG iv) kan worden opgericht.7 Een EGTS bestaat uit overheden en publiekrechtelijke instellingen van verschillende lidstaten. De rechtspersoonlijkheid van een EGTS is neergelegd in artikel 1 van de Verordening nr. 1082/2006. Deze bepaling houdt geen enkele beoordelingsmarge in en is derhalve rechtstreeks toepasselijk in de lidstaat. In artikel 2, eerste lid, aanhef en onder c, van de Verordening nr. 1082/2006 is voorts bepaald dat in gevallen die niet of slechts ten dele door deze verordening worden geregeld, op een EGTS de wetgeving van toepassing is van de lidstaat waar de EGTS haar statutaire zetel heeft. De vraag of een EGTS is aan te merken als een publiekrechtelijke rechtspersoon in de zin van artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb doet zich derhalve alleen voor ten aanzien van een EGTS die in Nederland haar statutaire zetel heeft. Voor een positieve beantwoording van deze vraag bestaat een tweetal aanknopingspunten. In de eerste plaats blijkt uit de wetsgeschiedenis bij artikel 4:23, eerste lid, van de Awb waarin is bepaald dat een subsidie slechts wordt verstrekt op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt, dat ook een Europese verordening kwalificeert als een wettelijk voorschrift.8 Ortlep leidt hieruit terecht af dat daarmee tot uitdrukking komt dat de wetgever voor ogen staat dat onder een wettelijk voorschrift in de zin van de Awb tevens een Europese verordening valt.9 Ook uit de jurisprudentie van het CBb volgt dat een bepaling uit een Europese verordening kwalificeert als een wettelijk voorschrift als bedoeld in artikel 3:4, tweede lid, van de Awb.10 Gelet hierop wordt in de juridische literatuur wel betoogd dat een Europese verordening is aan te merken als een wet in materiële zin.11 Uit het voorgaande kan mijns inziens worden afgeleid dat de toekenning van rechtspersoonlijkheid aan EGTS neergelegd in de Verordening nr. 1082/2006 voldoende is om een EGTS die haar statutaire zetel in Nederland heeft, aan te merken als een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld in de zin van artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb. Dit heeft tot gevolg dat haar organen kwalificeren als a-organen.

De Nederlandse wetgever meende echter dat een wettelijke regeling noodzakelijk was, nu volgens hem een orgaan dat krachtens Eu-recht is ingesteld, daarmee nog niet is ingesteld krachtens publiekrecht als bedoeld in artikel 1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb.12 Vandaar dat in artikel 8, eerste lid, van de Uitvoeringswet EGTS is bepaald dat een orgaan van een EGTS die haar statutaire zetel in Nederland heeft, is aan te merken als een bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1, eerste lid, onder a, van de Awb. Hoewel deze bepaling waarschijnlijk niet nodig is, wordt zo wel voorkomen dat onduidelijkheid zal bestaan over de vraag of een orgaan van een EGTS die haar statutaire zetel in Nederland heeft, kwalificeert als a-orgaan en de door haar te verstrekken Europese subsidies — mits ook aan de andere vereisten van artikel 4:21, eerste lid, van de Awb is voldaan — kwalificeren als Awb-subsidies. In de programmaperiode 2007-2013 zijn in Nederland nog geen EGTS opgericht, maar het ligt voor de hand dat dit in de volgende programmaperiode wel gaat gebeuren.13

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.