8.5.1 Deponeren van een mededeling en het plaatsen van een aankondiging in een landelijk verspreid dagblad

De beëindiging van de overblijvende aansprakelijkheid kan grote gevolgen hebben voor de crediteuren van de 403-maatschappij. Een crediteur verliest daardoor zijn verhaalsrecht tegenover de moedermaatschappij. Ter bescherming van zijn belang kan een crediteur verzet instellen tegen het voornemen van de moedermaatschappij om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen. Hij kan dan een vervangende waarborg verlangen voor de voldoening van zijn vordering op de 403-maatschappij.1 Om (tijdig) verzet te kunnen instellen, is het van belang dat een crediteur op de hoogte kan zijn van het voornemen van de moedermaatschappij om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen.

De moedermaatschappij moet haar voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen op twee manieren bekendmaken. Allereerst moet zij een mededeling van dit voornemen deponeren bij het handelsregister.2 Daarnaast moet zij een aankondiging plaatsen in een landelijk verspreid dagblad dat en waar deze mededeling ter inzage ligt.3 De mededeling van het voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen moet ten minste twee maanden ter inzage hebben gelegen bij het handelsregister en er moeten ook ten minste twee maanden zijn verlopen sinds de publicatie van de aankondiging in een landelijk verspreid dagblad. In het jaar 2019 zijn bij het handelsregister zeven mededelingen gedeponeerd van een voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen.4

Evenals Berk meen ik dat het onwaarschijnlijk is dat een crediteur dagelijks alle landelijk verspreide dagbladen controleert en regelmatig ten aanzien van alle debiteuren nagaat of er een mededeling is gedeponeerd van het voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen.5 Het is daarom mogelijk dat een crediteur het voornemen van de moedermaatschappij om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen over het hoofd ziet. In navolging van Schutte-Veenstra pleit Berk daarom voor de invoering van een gerichte informatieplicht, waarbij de moedermaatschappij de bekende crediteuren van de 403-maatschappij individueel moet inlichten over het voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen.6 Ik heb twee bezwaren tegen dit voorstel. Ten eerste leidt het mijns inziens tot een te grote lastenverzwaring voor de moedermaatschappij. Zeker als de 403-maatschappij een groot en wisselend crediteurenbestand heeft, zal het de moedermaatschappij veel werk kosten om na te gaan wie zij allemaal moet inlichten. Daarnaast wordt de moedermaatschappij hierdoor afhankelijk van de 403-maatschappij als zij de overblijvende aansprakelijkheid wil beëindigen. Als de 403-maaatschappij geen inzage geeft in haar crediteurenbestand weet de moedermaatschappij niet wie zij moet inlichten en kan zij de overblijvende aansprakelijkheid niet beëindigen. Het valt te betwijfel of een 403-maatschappij bereid is om inzicht te geven in haar crediteurenbestand als de moedermaatschappij de overblijvende aansprakelijkheid wil beëindigen nadat de groepsband tussen hen is verbroken.

Mij staat een andere oplossing voor ogen om de crediteuren beter in staat te stellen dat zij bekend kunnen zijn met het voornemen van de moedermaatschappij om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen.7 Evenals Van Zoest meen ik dat de Kamer van Koophandel een systeem moet aanbieden waarbij derden automatisch een notificatie kunnen krijgen als met betrekking tot een bepaalde rechtspersoon stukken zijn gedeponeerd bij het handelsregister.8 Mij staat een systeem voor ogen waarbij derden notificaties kunnen krijgen voor alle stukken die ten aanzien van een bepaalde rechtspersoon worden gedeponeerd bij het handelsregister en, voor zover van toepassing, wanneer deze stukken effect resulteren.9 Een derde moet daarbij zelf kunnen instellen met betrekking tot welke rechtspersonen hij notificaties wil ontvangen. Dit systeem geeft bijvoorbeeld een crediteur de mogelijkheid dat hij een bericht krijgt als de moedermaatschappij een mededeling deponeert van het voornemen om de overblijvende aansprakelijkheid te beëindigen. Met de huidige technische mogelijkheden is de introductie van een dergelijk systeem geen groot bezwaar.