3.3.4.2 Onpartijdig en onafhankelijk gerecht

Het recht op een onafhankelijk en onpartijdig gerecht wordt, naast het recht op een eerlijk proces, als één van de meest essentiële waarborgen van art. 6 EVRM aangemerkt. Verdedigd is daarom wel dat afstand daarvan, zo al mogelijk, niet licht mag worden aangenomen.1

Indien in de zaak Nordstram/Nederland de schijn van onafhankelijkheid en onpartijdigheid als maatstaf was aangelegd (zoals volgens de Europese jurisprudentie bij de wraking van de gewone rechter en volgens de nationale jurisprudentie bij de wraking van arbiters tijdens het arbitraal geding), dan moest het arbitraal vonnis hoogstwaarschijnlijk worden vernietigd.2

De Hoge Raad heeft volgens de Europese Commissie bij de vernietiging van een arbitraal vonnis een strenger maatstaf mogen aanleggen dan de genoemde schijn van onafhankelijkheid en onpartijdigheid. De maatstaf die volgens de jurisprudentie ingevolge art. 6 EVRM voor de gewone rechter moet worden aangelegd geldt niet onverkort bij de vernietiging van een arbitraal vonnis.4

De zaak Suovaniemi/Finland laat zien dat partijen met een overeenkomst tot arbitrage, waarmee zij afstand doen van het recht op toegang, niet tevens afstand doen van het recht op een onpartijdig gerecht. Wel kan een partij tijdens het arbitraal geding afstand doen van het recht op onpartijdigheid, mits aan de voorwaarden daartoe is voldaan. Is aan de genoemde voorwaarden voldaan en wordt niettemin op grond van onpartijdigheid een vordering tot vernietiging ingesteld, dan handelt de vernietigingsrechter niet in strijd met art. 6 EVRM als hij de vordering afwijst. Zie voorts 3.3.2.