Kavelruil (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2014/1.II.G.4:4. ‘Effectief verkavelen’

Kavelruil (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2014/1.II.G.4

4. ‘Effectief verkavelen’

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

“Om verder tegemoet te komen aan de wensen van boeren hebben DLG, kadaster en ITO een moderne versie van vrijwillige kavelruil ontwikkeld, genaamd effectief verkavelen. De kern: boeren gaan gezamenlijk en dus zelf aan de slag en bepalen zelf wellte gronden ze ruilen. Niet de wetgever heeft de regie, maar de boeren die meedoen. DLG en kadaster hebben uitsluitend een faciliterende rol en er is een procesbegeleider.”1

De volgende fase in de evolutie van de kavelruil brak aan in 2012: in dat jaar zag de ‘effectieve kavelruil’ het levenslicht. Deze nog jonge methode wordt in de praktijk onder meer geroemd om de bijeenkomsten met alle betrokkenen, waar boeren van elkaar horen wat de wensen zijn. Daarnaast is de verregaande benutting van automatisering, waardoor diverse kavelruilvarianten, alsmede de financiële voordelen per deelnemer snel (digitaal) getoond kunnen worden aan de betrokkenen, een groot voordeel van deze nieuwe wijze van verkavelen.

Bij de introductie van de effectieve verkaveling zijn er landelijk een twintigtal pilotprojecten opgestart. Bij de projecten die inmiddels zijn afgerond, zijn de ervaringen overwegend positief.2

Binnen het proces van de ‘effectieve verkaveling’ worden elf stappen onderscheiden:

1.

communicatie en inventarisatie. Er wordt een lijst met potentiële deelnemers opgesteld, waarna overgegaan wordt tot het persoonlijk bezoeken van deze kandidaten. Tevens worden (lokale) bijeenkomsten belegd;

2.

startbijeenkomst met alle betrokkenen. De ‘aftrap’ van het project, waar uitleg wordt gegeven over de aanpak en de (mate van) vergoeding van de kosten. Alle deelnemers tezamen besluiten bij stemming of het project doorgang vindt;

3.

inloopbijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst kunnen deelnemers individuele vragen stellen;

4.

werksessies met alle eigenaren en gebruikers. Samen met alle betrokkenen wordt in intensieve sessies en op relatief korte termijn een kaart met ruilingen vervaardigd;

5.

kadastrale uitwerking, taxaties en pacht. De kaart wordt door het Kadaster verder uitgewerkt, Tevens vindt waardebepaling van de eigendoms- en pachtgronden plaats door middel van taxaties;

6.

opstellen ontwerp-ruilplan. In dit plan worden onder meer de benodigde kavelaanvaardingswerken vastgesteld. De deelnemers tekenen, op basis van het ruilplan, een principeakkoord;

7.

terinzagelegging ontwerp-ruilplan en kostenoverzicht. Het (ontwerp-)ruilplan bevat tevens de inbreng en toedeling, kosten en de kavelaanvaardingswerken, allen per deelnemer. Eventuele zienswijzen kunnen worden ingediend;

8.

verwerking zienswijzen. Ingediende zienswijzen worden afgehandeld. Waar nodig vindt bespreking in groepen plaats;

9.

overeenkomsten per deelnemer. Iedere deelnemer tekent een overeenkomst, waarin hij/zij zich definitief committeert aan het project. Ondertekening vindt plaats door middel van een inloopsessie voor alle deelnemers;

10.

afronding van de deelgebieden. De notaris maakt de akte(s), eventueel per deelgebied, op;

11.

passering van de akte. De effectieve verkaveling is hiermee een feit.

Uit bovenstaande beschrijving blijkt duidelijk het ‘hybride karakter’ van de effectieve verkaveling: het bevat elementen van de wettelijke herverkaveling (wenszittingen, zienswijzen), maar het gehele project vindt plaats op vrijwillige basis. Het draagvlak is daardoor maximaal.

Het succes van de effectieve verkaveling wordt geïllustreerd door de Provincie Gelderland: in 2013 heeft een statutenwijziging plaatsgevonden Stichting Bevordering Kavelruil Gelderland (SBKG), die thans door het leven gaat als ‘Stichting Effectief verkavelen in Gelderland (STEVIG)’. Effectief verkavelen lijkt dus in Gelderland het uitgangspunt te gaan worden. In de provincie zijn inmiddels de eerste gestrande landinrichtingsprojecten door middel van de effectieve verkaveling ‘vlotgetrokken’.3

Ook het Kadaster is ‘fan’: de effectieve verkaveling kreeg, vanwege zijn korte doorlooptijd (gemiddeld een jaar) de koosnaam ‘turbo kavelruil’4

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.