2.3.4.1.0 Introductie

Het motief continuïteit wordt meerdere malen genoemd als motief voor het inzetten van een beheerstructuur. Ter illustratie komen een estate planner en enkele adviseurs aan het woord:

Zoals hierboven aangegeven blijkt dat continuïteit uiteenvalt in een aantal onderliggende motieven. Deze onderliggende motieven hebben gemeen dat ze allemaal uiteindelijk als doel hebben om bij te dragen aan de continuïteit van het vermogen. Onderscheiden kunnen worden: behoud van zeggenschap, belangentegenstellingen binnen een familie, bescherming van goederen, bijeenhouden van het vermogen (binnen één familie), één of meer incapabele erfgenamen, het, al dan niet, gelijk verdelen van het vermogen over de toekomstig rechthebbenden en de opvoeding.

Een belangrijk aspect van het motief continuïteit dat uit de interviews volgt is dat er een tweedeling is tussen de continuïteit van het vermogensbestanddeel en de continuïteit van het vermogensbestanddeel bínnen de familie. Sommige rechthebbenden stellen het belang van de continuïteit van het vermogensbestanddeel voorop. Het hoofdmotief van deze rechthebbenden is dat de vermogensbestanddelen na het overlijden van de rechthebbenden in stand moeten blijven. Als de beste optie daarvoor lijkt te zijn dat het economisch belang bij en/of de zeggenschap over de vermogensbestanddelen buiten de familie worden gebracht, dan wordt daarvoor gekozen. Deze mogelijkheid wordt enkele keren genoemd bij familiebedrijven en bij kunstcollecties. Het voortbestaan van het bedrijf dan wel het bijeenhouden van een kunstcollectie krijgt bij deze eigenaren prioriteit boven het behoud van het vermogen binnen de familie. Een notaris zegt hierover:

Op het moment dat het economisch belang bij het vermogensbestanddeel niet meer aan de familie toebehoort, is er geen sprake meer van familievermogen in de zin van dit onderzoek. Er wordt hier verder geen aandacht meer besteed aan deze mogelijkheid.1

Daarnaast is van belang om op te merken dat de beoogde duur van de continuïteit uiteen kan lopen. Aan de ene kant van het spectrum zitten de rechthebbenden die willen proberen om tot een figuur of structuur te komen die tot in lengte van dagen kan bestaan en de continuïteit van het vermogen kan waarborgen. Aan de andere kant van het spectrum zitten de rechthebbenden die wel een beheerstructuur willen opzetten om de continuïteit van het vermogen mogelijk te maken, maar die daarbij niet verder kijken dan één generatie na hen en daarbij deze generatie veel vrijheid en flexibiliteit willen meegeven om in te springen op veranderende omstandigheden. Er lijkt hierbij op basis van de interviews ook nog een verschil opgemerkt te kunnen worden tussen het zogenoemde oud geld en nieuw geld. Onder andere bij landgoederen die al meerdere generaties eigendom van een bepaalde familie zijn wordt een aantal keer genoemd dat het vermogen zoveel mogelijk voor meerdere generaties na de huidige rechthebbenden in stand dient te worden gehouden. Aan het woord komen achtereenvolgens twee adviseurs, waarvan de eerste spreekt over een landgoed en de laatste over een kunstcollectie, en een estate planner:

In de situatie dat een rechthebbende een onderneming heeft opgebouwd, deze heeft verkocht en liquide middelen of beleggingsportefeuilles naar de volgende generatie wil gaan overdragen, lijkt het bestaan van een continuïteitsgedachte minder of niet aanwezig op basis van de gegevens uit de interviews. Dit volgt ook uit het laatste citaat. Bij liquide middelen en beleggingsportefeuilles wordt in het kader van enige continuïteit soms aangegeven dat een rechthebbende wil voorkomen dat de generatie na hem het vermogen in één keer spendeert.