6.1.1.3 Verjaring

Vóór de kabelarresten was onzeker of een net als een roerende of als een onroerende zaak moest worden beschouwd. In de kabelarresten heeft de Hoge Raad bevestigd dat netten onroerend zijn. Op basis van die constatering moet (in retroperspectief) er vanuit gegaan worden dat netten ook vóór de kabelarresten behandeld moeten worden als onroerende zaken. Overdrachten van netten in het verleden (vóór 2003) zullen plaatsgevonden hebben volgens de regels voor overdracht van roerende zaken. Vraag hierbij is of een rechtsopvolger — waarbij de overdracht niet geldig heeft plaatsgevonden omdat niet conform 3:89 BW is geleverd — door verjaring alsnog de eigendom van het onroerende net kan verkrijgen. Op 1 februari 2007 is de nieuwe eigendomsregeling ingevoerd. Volgens de nieuwe eigendomsregeling moet een net als een zelfstandige onroerende zaak worden beschouwd. In die zin zal een rechtsopvolger — wanneer hij thans een beroep wil doen op verjaring om een ongeldige overdracht in het verleden te helen — moeten aantonen dat het net, wanneer dit in andermans grond is aangelegd, in het verleden ook als een zelfstandige onroerende zaak kon worden beschouwd.1 Voor telecomnetten zal dit niet zo moeilijk zijn, aangezien deze netten op basis van artikel 5.6 (oud) Tw al verzelfstandigd waren van de grond waarin het net gelegen was. De rechtsopvolger van een telecomnet zal dan enkel de goede trouw ten aanzien van de aard van het net moeten aantonen. Als de overdracht heeft plaatsgevonden vóór 2003 (de kabelarresten) dan zal goede trouw mogelijkerwijs aangenomen kunnen worden. Zie ook de minister hierover in de parlementaire geschiedenis:2

Voor andere netten (dan telecomnetten) ligt dit iets minder makkelijk. Zoals in par. 3.2.4.4 is gesteld, was onder het oude recht een net niet als een zelfstandige zaak te beschouwen3 en was enkel door vestiging van een opstalrecht4 verzelfstandiging van het (onroerende) net, ten opzichte van de grond, mogelijk. Dit betekent dat op de vraag of een net (in het kader van de verjaringsvraag) als zelfstandige onroerende zaak kan worden beschouwd, het antwoord alleen positief kan zijn als de rechtsopvolger kan bewijzen dat hij de eigendom van het net overgedragen heeft gekregen op basis van de overdracht van (zelfstandige) opstalrechten (zie verder par. 3.2.4.4). Overigens als het beroep van de rechtsopvolger op verkrijgende verjaring (van zelfstandige opstalrechten) slaagt dan zal hij nog wel deze opstalrechten moeten inschrijven op alle doorsneden percelen, hetgeen bij een omvangrijk net een aanzienlijke klus zal zijn.

Kortom, een ongeldige overdracht in het verleden kan geheeld worden door (verkrijgende) verjaring,5 wanneer de rechtsopvolger kan aantonen dat hij te goeder trouw was en dat aan hem (zelfstandige) opstalrechten zijn overgedragen waardoor hij eigenaar is van het zelfstandige onroerende net. Voor telecomnetten ligt dit anders, aangezien deze netten — ook voor de nieuwe eigendomsregeling — verzelfstandigd waren ten opzichte van de grond waarin ze gelegen waren. Een eventuele ongeldige overdracht van een telecomnet zal door verjaring geheeld kunnen worden als de rechtsopvolger kan aantonen dat hij te goeder trouw was ten aanzien van de aard van het net.