5.2.7.2 De kring der benadeelden volgens de Wam

Art. 1 Wam stelt als voorwaarde om van een benadeelde te spreken, dat deze schade moet hebben geleden die grond oplevert voor toepassing van de Wam. Dat is een wat cryptische omschrijving, omdat nagegaan moet worden wanneer grond bestaat voor toepassing van de Wam. Uit art. 3 Wam kan worden afgeleid wanneer daarvan in het algemeen sprake is. De elementen zijn:

Onder het begrip 'benadeelden' wordt in de Wam niet slechts het slachtoffer zelf (degene die zelf bij het ongeval betrokken is) begrepen, maar ook diens rechtverkrijgenden: nabestaanden ex art. 6:108 BW en degenen die door cessie of subrogatie een vordering op de aansprakelijke hebben verkregen. Ook sociale verzekeraars - die geen vordering op de aansprakelijke verkrijgen door cessie of subrogatie maar die over een eigen aanspraak tegen de aansprakelijke beschikken - worden voor de toepassing van de Wam als benadeelden gezien. Zie HR 10 augustus 1994, NJ 1995, 58, met een beroep op de wetsgeschiedenis, de praktijk, de doctrine en de jurisprudentie van het Benelux Gerechtshof over de Gemeenschappelijke bepalingen. De HR noemt met name het arrest van het Benelux Gerechtshof van 16 april 1992, NJ 1992, 685, waarin ervan werd uitgegaan dat de verdragsluitende staten het begrip 'benadeelde', ook wat betreft de kring der gerechtigden, ruim wensten te verstaan.1

Uitdrukkelijk bepaalt het tweede lid van art. 3 Wam, dat de schade aan - onder welke titel dan ook - door het motorrijtuig vervoerde personen dient te worden gedekt. Een uitzondering wordt toegestaan voor schade aan door het voertuig vervoerde zaken, tenzij deze zaken toebehoren aan personen die worden vervoerd krachtens een vergunning ingevolge de Wet personenvervoer 2000.

Art. 4 lid 1 opent met zoveel woorden de mogelijkheid om van de dekking de aansprakelijkheid ten opzichte van de bestuurder uit te sluiten, hetgeen door de Richtlijn wordt toegestaan. In dit verband verdient aandacht de vraag of deze bepaling niet zou moeten worden geschrapt in verband met de wijziging van art 6:173 lid 3 BW2 op grond waarvan de in dat artikel neergelegde risicoaansprakelijkheid voor gebrekkige zaken zich ook uitstrekt tot motorrijtuigen. De bezitter van een gebrekkig motorrijtuig dat door dat gebrek een ongeval ver000rzaakt waarbij de bestuurder die geen bezitter is schade lijdt, zal aansprakelijk zijn ten opzichte van deze bestuurder, terwijl de polis geen dekking behoeft te verlenen.3 Ik meen in dit licht dat de bestuurder niet langer van de dekking moet kunnen worden uitgesloten.

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen benadeelden met een woon- of verblijfplaats in Nederland of daarbuiten. Inwoners van andere lidstaten en van derde landen worden derhalve evenzeer beschermd als Nederlandse ingezetenen.