9.3.2 Beschrijving van de hoofdlijnen van de procedure en de rechten van polishouders

In het Verenigd Koninkrijk kan een portefeuilleoverdracht alleen plaatsvinden als deze wordt toegestaan in een uitspraak van het High Court of Justice of England and Wales.1 Het verzoekschrift (een ‘application’) waarin om goedkeuring wordt gevraagd voor de voorwaarden waaronder de portefeuilleoverdracht zal plaatsvinden (de ‘scheme’)2 kan worden ingediend door de overdragende verzekeraar, de verkrijgende verzekeraar, of beide partijen samen.3

Het is vereist dat bij het verzoekschrift een verslag van een onafhankelijke deskundige (het ‘scheme report’) wordt gevoegd.4 De deskundige wordt benoemd op voordracht van de PRA, of moet door de PRA zijn goedgekeurd.5 De PRA moet de FCA raadplegen voordat hij de deskundige voordraagt of de benoeming goedkeurt.6 Het verslag van de deskundige moet voldoen aan de eisen die de PRA daaraan stelt.7 De PRA Statement of Policy bevat een opsomming van de informatie die te vinden moet zijn in het deskundigenverslag.8 Zo moet het verslag onder meer ingaan op wat volgens de deskundige de te verwachten gevolgen zijn van de portefeuilleoverdracht voor de polishouders, uitgesplitst naar de gevolgen voor de polishouders waarvan de polis wordt overgedragen, de polishouders van de overdragende verzekeraar waarvan de polis niet wordt overgedragen, de polishouders van de verkrijgende verzekeraar en ‘any other relevant policyholder groupings within the above that the independent expert has identified’.9 De deskundige zal er zich grondig in moeten verdiepen wat voor elk van die groepen polishouders, en ook subgroepen van polishouders, de gevolgen zijn van de overdracht. Van hem wordt verwacht dat hij voor elke groep een vergelijking maakt van de situatie dat geen portefeuilleoverdracht plaatsvindt en er wel een portefeuilleoverdracht plaatsvindt.10 Hij moet ook uiteenzetten wat alternatieve scenario’s zouden kunnen zijn en wat daarvan dan de gevolgen zouden zijn.11 De deskundige zal ook aandacht moeten besteden aan de vraag of de rechten en verplichtingen van de door hem onderscheiden groepen van polishouders na de portefeuilleoverdracht kunnen worden nagekomen. Daarbij zal hij zijn mening moeten geven over de ‘stress and scenario testing’ door de betrokken verzekeraars.12 Kortom, de gevolgen voor verschillende groepen polishouders zullen in het deskundigenverslag veel aandacht krijgen.

De rechter houdt vervolgens een voorbereidende zitting (een ‘directions hearing’ of ‘initial hearing’).13 Daarin worden aanwijzingen gegeven over hoe de uiteindelijke zitting verder voorbereid moet worden. Tijdens de zitting kan bijvoorbeeld ook een uitspraak worden gedaan over een eventueel verzoek van de verzekeraar om geen individuele kennisgeving aan polishouders te hoeven versturen (zie hierna hoofdstuk 9.3.3).

Uiteindelijk volgt dan een hoorzitting (de ‘final court hearing’ of ‘sanction hearing’) waarin het verzoekschrift wordt behandeld. Polishouders die menen dat zij nadeel ondervinden van de portefeuilleoverdracht hebben het recht tijdens deze zitting waarin het verzoekschrift wordt behandeld een verklaring af te leggen of om vooraf schriftelijke opmerkingen in te dienen.14 Dit betreft zowel de polishouders in de portefeuille die wordt overgedragen, als eventuele bij de overdragende verzekeraar achterblijvende polishouders, als de polishouders van de verkrijgende verzekeraar. Zowel de PRA als de FCA heeft het recht om tijdens de hoorzitting gehoord te worden over diens standpunten.15 Daarna beoordeelt de rechter, gelet op alle omstandigheden van het geval, of hij de (voorwaarden van de) portefeuilleoverdracht goedkeurt.16 De rechter kan op de wijze die hem goeddunkt in zijn uitspraak op enigerlei wijze rekening houden met de bezwaren van een polishouder.17

Door de uitspraak kunnen overigens ook andere rechtsverhoudingen (zoals herverzekeringsovereenkomsten) en goederen worden overgedragen. Dat is zelfs het geval indien in de desbetreffende overeenkomst zou zijn bepaald dat deze niet kan worden overgedragen.18 De verkrijgende verzekeraar kan daardoor bijvoorbeeld dezelfde herverzekeringsdekking houden als werd genoten door de overdragende verzekeraar. Dit verschilt van de situatie in Nederland. De instemming van DNB betreft namelijk alleen de overdracht van de rechten en verplichtingen uit de verzekeringsovereenkomsten. Andere rechtsverhoudingen, zoals herverzekeringsovereenkomsten en goederen die nauw verbonden zijn met de verzekeringsportefeuille, gaan in geval van een portefeuilleoverdracht in Nederland niet van rechtswege mee naar de verkrijgende verzekeraar.19

Van de uitspraak van het High Court of Justice of England and Wales kan hoger beroep (‘appeal’) openstaan bij het ‘Court of Appeal’. Een dergelijk hoger beroep komt bijna nooit voor.20 De behandeling van het hoger beroep inzake de overdracht van de verzekeringsportefeuille van The Prudential Assurance Company Limited (‘Prudential’) aan Rothesay Life Plc (‘Rothesay’) trok in 2020 dan ook veel (juridische) aandacht. De ‘Prudential and Rothesay’ uitspraak van 2 december 2020 is een belangrijk richtsnoer voor volgende uitspraken van het High Court of Justice of England and Wales over portefeuilleoverdrachten. Ik zal hierna dieper op deze uitspraak ingaan.21