8.3.2 Transparantie en dataminimalisatie

Een volgende spanning tussen de faillissementsprocedure en de AVG ziet op de verhouding tussen transparantie zoals bedoeld in de faillissementsprocedure en het gegevensbeschermingsbeginsel van dataminimalisatie. De beschikbare (toegang tot) informatie speelt tijdens faillissement een belangrijke rol. In een faillissement is er in essentie niet voldoende geld om een ieders vordering te kunnen voldoen. De curator heeft veel informatie onder zich. Eén van de principes van het faillissementsrecht is dat de curator zijn werkzaamheden op transparante wijze vervult. Een groot deel van de faillissementsprocedure speelt zich in het openbaar af, bijvoorbeeld op een verificatievergadering of in openbare faillissementsverslagen. De AVG verbiedt dit niet, maar vereist wel dat voorafgaand aan de openbaarmaking van informatie wordt nagedacht over het hoe, wat en waarom van die informatieverstrekking. Ik concludeer dat het ja, tenzij-principe van de Faillissementswet door de AVG lijkt te verschuiven naar een nee, tenzij-benadering.1

De curator streeft ernaar het faillissement zo transparant mogelijk af te wikkelen. Dit betekent dat de curator het faillissement op een open manier afwikkelt, waarbij hij bijvoorbeeld openheid van informatie geeft jegens de gefailleerde of diens bestuur, crediteuren, aandeelhouders en eventuele andere betrokkenen. De curator moet bijvoorbeeld een zo transparant mogelijk verkoopproces inrichten en streven naar transparantie jegens schuldeisers door middel van het openbare faillissementsverslag.2

De INSOLAD Praktijkregels voor Curatoren geven aan dat de grens van die transparantie onder meer wordt gevormd door privacy. Deze grens aan de door de curator nagestreefde transparantie uit zich doordat de AVG ertoe leidt dat een curator niet zonder meer informatie mag verstrekken. Eerst moet hij een grondslag bepalen, maar vervolgens mag hij ook niet meer informatie verstrekken dan strikt noodzakelijk. De AVG bepaalt dan ook als eerste grens aan de transparantie door de curator dat hij – voor zover het persoonsgegevens betreft – alleen de informatie mag delen die minimaal noodzakelijk is om het doel te bereiken van de gegevensverwerking. Dit vereist een omslag in het denken van de curator: volledige transparantie is niet langer het uitgangspunt; hij mag alleen die persoonsgegevens delen die noodzakelijk zijn.

De AVG zorgt er op deze manier niet voor dat de curator niet meer kan informeren aan partijen wat er gebeurt tijdens het faillissement. De faillissementsprocedure is nog steeds een openbare procedure, maar niet alle informatie mag zomaar worden gedeeld. De curator kan niet zonder meer alle informatie aan partijen overhandigen. Het beginsel van dataminimalisatie vereist dat wordt nagedacht over de vraag waarom een curator informatie moet delen en welke informatie noodzakelijk is om dat doel te bereiken.