Rechten van polishouders bij portefeuilleoverdracht, juridische fusie en juridische splitsing door verzekeraars (O&R nr. 148) 2024/9.3.5:9.3.5 De uitspraak in hoger beroep over de portefeuilleoverdracht door Prudential aan Rothesay (2 december 2020)

Rechten van polishouders bij portefeuilleoverdracht, juridische fusie en juridische splitsing door verzekeraars (O&R nr. 148) 2024/9.3.5

9.3.5 De uitspraak in hoger beroep over de portefeuilleoverdracht door Prudential aan Rothesay (2 december 2020)

Documentgegevens:

mr. A.M.M. Menken, datum 01-01-2024

Datum: 01-01-2024
Auteur: mr. A.M.M. Menken
JCDI: JCDI:ADS949792:1
Vakgebied(en): Verzekeringsrecht (V)

In augustus 2019 heeft het High Court of Justice of England and Wales geweigerd om het verzoek van Prudential om een portefeuille met lijfrenteverzekeringen (‘annuities’) te mogen overdragen aan Rothesay goed te keuren. Het Court of Appeal heeft op 2 december 2020 geoordeeld dat het verzoek op onjuiste gronden was afgewezen. Het betrof een gezamenlijk hoger beroep van Prudential en Rothesay. De PRA, de FCA en het Britse ‘verbond van verzekeraars’ hadden zich gelet op het fundamentele karakter van deze zaak als partij gevoegd in het proces. Onder meer de volgende opvattingen van dit Engelse Court of Appeal zijn van belang.

1.Volgens de rechter hangt het van de aard van de verzekeringen en de omstandigheden van het geval af welke aspecten het belangrijkste zijn bij het nemen van een besluit over een specifieke portefeuilleoverdracht.2

2. De rechter moet daarom eerst onderzoeken wat de aard is van de verzekeringen die worden overgedragen.3 Het Court of Appeal licht dat toe4 door erop te wijzen dat bijvoorbeeld bij een overdracht van lijfrenteverzekeringen vooral de belangen geraakt worden van de polishouders in de verzekeringsportefeuille die wordt overgedragen. De overdracht van een portefeuille met polissen met maatschappijwinstdeling kan niet alleen implicaties hebben voor de polishouders in die portefeuille, maar ook voor achterblijvende polishouders, en andere polishouders van de verkrijgende verzekeraar. Zo kunnen volgens het Court of Appeal de eerdere belangrijke uitspraken inzake portefeuilles met polissen met maatschappijwinstdeling van London Life5 en Axa6 dan ook naar hun aard niet zomaar toegepast worden bij alle andere portefeuilleoverdrachten. Overigens is de London Life uitspraak ook de moeite van het bestuderen waard in verband met de uiteenzetting die daarin is opgenomen over de historie van de ‘Part VII transfer’ regeling.7

3. De rechter moet daarna beoordelen of er omstandigheden zijn die leiden tot een negatief effect van betekenis (‘any material adverse effect’) voor een groep polishouders.8 De uitspraak van het Court of Appeal bevat ook een uiteenzetting over wanneer een negatief effect ‘van betekenis’ (‘material’) is.9

4. Maar ook indien de portefeuilleoverdracht tot een negatief effect van betekenis voor een groep polishouders zou kunnen leiden, kan er sprake zijn van zodanige omstandigheden dat het toch te verantwoorden is dat de rechter de portefeuilleoverdracht goedkeurt.10

5. Op financieel en actuarieel gebied kan de rechter alleen op grond van zwaarwegende en gerechtvaardigde redenen (‘significant and appropriate reasons’) van de mening van de toezichthouder afwijken.11 De onafhankelijke deskundige had in zijn verslag positief geadviseerd over de overdracht door Prudential aan Rothesay. De PRA en de FCA hadden er geen bezwaren tegen ingediend. Prudential had een SCR-ratio van 140%. Rothesay had een SCR-ratio van 180%.12 Desalniettemin oordeelde de rechter van het High Court of Justice of England and Wales dat, ondanks dat Prudential en Rothesay bij het berekenen van de SCR-ratio uitgingen van dezelfde parameters, er zwaarwegende bezwaren waren tegen de portefeuilleoverdracht omdat beide verzekeraars een ander beleid voerden op het gebied van kapitaalmanagement en er binnen de groep waartoe Rothesay behoorde waarschijnlijk indien nodig geen aanvullende kapitaalstortingen zouden worden gedaan.13 Het Court of Appeal komt tot de conclusie dat de rechter niet heeft begrepen wat de implicaties zijn van een SCR-ratio en dat hij dus ook niet tot een dergelijk oordeel had kunnen komen.14

Toon alle voetnoten

Voetnoten

Voetnoten

Court of Appeal (Verenigd Koninkrijk) 2 december 2020, [2020] EWCA Civ 1626 (Prudential Assurance Company Ltd and Rothesay Life Plc). Deze uitspraak is gepubliceerd op de website https://www.judiciary.uk/wp-content/uploads/2020/12/Prudential-Judgment.pdf.

R.o. 39: “Given the wide range of businesses that may be transferred under Part VII and the even wider range of circumstances in which such transfers may be proposed, it is immediately apparent that application of the deliberately broad terms of section 111(3) will require consideration of different factors, depending on the business and the circumstances. There can be no single test nor a single list of factors that can be applied in all cases.”

R.o. 75: “The judge hearing an application for the sanction of an insurance business transfer scheme under Part VII should first, we think, identify the nature of the business being transferred and the underlying circumstances giving rise to the scheme.” Birds, Lynch & Milnes 2022, Chapter 34-023 benadrukken dat het een kernoverweging van deze uitspraak is dat van de aard van de verzekeringen afhangt met welke belangen rekening moet worden gehouden: “A key consideration is that Pt VII applies to all types of insurance business and that there are important distinctions, first between general (indemnity) insurance, where long-term considerations will rarely be relevant, and secondly between different types of long-term insurance. In respect of the latter, there is a distinction between policies that vest a discretion in the insurer, especially those having a with-profits element, and those that do not. A book of annuities, which was the particular subject of the case, has no discretionary element. It is simply a long-term debt owed to each policyholder, payable on a regular basis during their life (or lives).” Zij verwijzen dan vervolgens naar r.o. 41 van de uitspraak: “When considering insurance business transfer schemes, these distinctions need to be kept firmly in mind, because different interests are engaged. In the case of the transfer of with-profits business, for example, the interests of the insurers and their shareholders have to be balanced against those of the policyholders, and the interests of different classes of with-profits policyholders may need to be balanced against each other. In the case of a book of in-payment annuities, on the other hand, the interests that require consideration are, at least primarily, those of the creditor policyholders. Moreover, the factors to be considered in transferring general business are different again.”

R.o. 76.

High Court of Justice of England and Wales (Chancery division) (Verenigd Koninkrijk) 21 februari 1989, unreported (London Life Association Ltd).

High Court of Justice of England and Wales (Chancery division) (Verenigd Koninkrijk) 11 januari 2001 [2001] 2 BCLC 447 (Axa Equity & Law Life Assurance Society Plc and Axa Sun Life Plc).

In ons land trad in 1923 de Wet op het levensverzekeringbedrijf in werking. Deze wet bevatte ook bepalingen over portefeuilleoverdracht. Indien polishouders die een vierde of meer van het betrokken verzekerd kapitaal vertegenwoordigden, binnen de gestelde termijn in verzet kwamen, kon de toezichthouder geen toestemming geven voor de overdracht. Dit is nog steeds een belangrijk element van de toezichtrechtelijke regeling voor de overdracht van levensverzekeringen en natura-uitvaartverzekeringen in Nederland. Deze regeling was ontleend aan de Engelse Life Assurance Companies Act van 1870. Ik beschreef dit al in hoofdstuk 2.2.1 van dit onderzoek. In de London Life uitspraak (1989) beschrijft de rechter hoe de wettelijke regeling zich vanaf de Life Assurance Companies Act van 1870 tot en met de Insurance Companies Act 1982 heeft ontwikkeld. Het vereiste van goedkeuring door de rechter van een portefeuilleoverdracht van levensverzekeringen was reeds opgenomen in de Life Assurance Companies Act van 1870. Voordat het verzoek om de overdracht goed te keuren bij de rechter kon worden ingediend, moest de verzekeraar een kennisgeving versturen aan de polishouders met informatie over de voorwaarden waaronder men de overdracht wilde laten plaatsvinden en afschriften van de actuariële rapporten die ten grondslag lagen aan de overdracht. De rechter kon geen goedkeuring verlenen indien meer dan 10% van de polishouders van de overdragende verzekeraar (‘a tenth by value of the policyholders’) in verzet was gekomen. In de Assurances Companies Act 1909 werd aan de regeling een voorschrift toegevoegd op grond waarvan de polishouders ook een rapport van een onafhankelijke actuaris over de overdracht moesten ontvangen. In de Insurance Companies Amendment Act 1970 werd het verzetrecht van 10% van de polishouders afgeschaft. In plaats daarvan werd aan ‘any person (including any employee of the transferor company or the transferee company) who alleges that he would be adversely effected by the carrying out of the scheme’ het recht gegeven om gehoord te worden over het verzoek. De rechter kon de portefeuilleoverdracht ook afkeuren als er geen bezwaren zouden zijn ingediend. Zo bleef het ook in de Insurance Companies Act 1982.

Het betreft in deze uitspraak van de Court of Appeal (Verenigd Koninkrijk) 2 december 2020, [2020] EWCA Civ 1626 (Prudential Assurance Company Ltd and Rothesay Life Plc) een portefeuille met lijfrenteverzekeringen. In dat verband luidt r.o. 80 als volgt: “In a case such as the present, the paramount concern of the court will be to assess whether the transfer will have any material adverse effect on the receipt by the annuitants of their annuities, and on whether the transfer may have any such effect on payments that are or may become due to the other annuitants, policyholders and creditors of the transferor and transferee companies. The court will also be concerned to assess whether there may be any material adverse effect on the service standards provided to the transferring annuitants or policyholders. Whether any other factors require consideration will depend on the circumstances of the case.”

R.o. 83: “This approach to the exercise of the court’s discretion applies to the crucial question of whether the proposed scheme will have any material adverse effect on policyholders, employees or other stakeholders. An adverse effect will only be material to the court’s consideration if it is: (i) a possibility that cannot sensibly be ignored having regard to the nature and the gravity of the feared harm in the particular case, (ii) a consequence of the scheme, and (iii) material in the sense that there is the prospect of real or significant, as opposed to fanciful or insignificant, risk to the position of the stakeholder concerned. In some cases, it may also be relevant for the court to consider whether there would be such material adverse effects in the event that the scheme was not sanctioned.”

10.

R.o. 84: “Even if the court finds that the proposed scheme will have a material adverse effect on some group or groups of policyholders, it may still sanction the scheme in the exercise of its discretion. For example, this might occur if the scheme is in the nature of a rescue of the business. If there are differential effects on the interests of different classes of person affected, the court will need to consider whether the proposed scheme as a whole is fair as between those interests.”

11.

R.o. 82: “In the absence of such defects, however, the court will always, in exercising its discretion, accord full weight to the opinions of the independent expert and the Regulators. That does not mean that the court can never depart from the recommendations of the expert or the non-objections of the Regulators, but it does mean that full weight must be accorded to them, so that a court would not depart from such recommendations and non-objections without significant and appropriate reasons for doing so. This is particularly so in relation to the financial and actuarial assessments required as regards the security of financial benefits. Whilst the judges hearing Part VII applications have considerable experience of the actuarial and specialist issues reported on by both the expert and the regulators, the court is not itself an expert and should not substitute its own expertise for that of the entities required or entitled by statute to proffer those opinions.”

12.

R.o. 24. Onder SCR wordt de Solvency Capital Requirement verstaan. Zie hoofdstuk 5.6.3 van dit onderzoek.

13.

R.o. 3.

14.

R.o. 90-102.