Einde inhoudsopgave
De eenzijdige rechtshandeling (O&R nr. 89) 2016/8.5
8.5 Kenmerken van toestemming
C. Spierings, datum 06-02-2016
- Datum
06-02-2016
- Auteur
C. Spierings
- JCDI
JCDI:ADS376781:1
- Vakgebied(en)
Vermogensrecht / Rechtshandelingen
Voetnoten
Voetnoten
Kwalificatie van rechtsverhoudingen en het daaraan verbinden van rechtsgevolg is typisch wat juristen doen. Er zijn meer situaties voorstelbaar waar op één feitencomplex mogelijk meerdere kwalificaties toepasbaar zijn. Hoewel het in een specifiek geval feitelijk moeilijk kan zijn om het onderscheid te maken, moet uiteindelijk een beslissing worden genomen die kan leiden tot uiteenlopende rechtsgevolgen. Of bijvoorbeeld een bepaalde rechtsverhouding als koop of als schenking van een registergoed beschouwd moet worden, welke overgang vloeiend is, bepaalt of de overeenkomst een inschrijfbaar feit is (Art. 7:3 BW. Zie Heyman & Bartels 2012, nr. 232). In het geval van toestemming ziet kwalificatie echter niet op het resultaat, maar op de manier waarop dat resultaat verkregen wordt.
352. Zoals in nr. 339 e.v. uiteengezet, kan toestemming zowel bij eenzijdige rechtshandeling als contractueel worden verleend, en liggen beide dicht tegen elkaar aan. Zowel feitelijk als juridisch is er een vloeiende overgang tussen eenzijdig en meerzijdig verleende toestemming. Hoewel het overeenkomstenrecht niet onverkort van toepassing is op eenzijdige rechtshandelingen, rechtvaardigt de grote mate van overlap tussen eenzijdige toestemmingsverklaringen en toestemmingsovereenkomsten mijns inziens dat de regels van het contractenrecht analoog worden toegepast op eenzijdig verleende toestemming. Het is mijns inziens maar in beperkte mate relevant of in een concreet geval een overeenkomst geconstrueerd kan worden. De rechtsverhouding tussen degene die toestemming verleent en degene die toestemming verkrijgt wordt niet wezenlijk anders als er een aanbod en een aanvaarding (eventueel stilzwijgend) kan worden gededuceerd uit hun communicatie. Het ontbreken van een overeenkomst zou dan ook niet moeten doorwerken in de bepalingen die van toepassing zijn op die rechtsverhouding.1 Of de aanloop eenzijdig of contractueel is, doet er mijns inziens betrekkelijk weinig toe, nu de uitkomst in beide gevallen is dat toestemming is verleend. Voor vragen als wat de toepasselijke uitlegmaatstaf is, of eenmaal verleende toestemming herroepen kan worden of dat verleende toestemming vernietigd kan worden omdat zij onder invloed van dwaling tot stand is gekomen, zou het mijns inziens niet uit moeten maken of de toestemming is terug te voeren op een eenzijdige wilsverklaring of op een uitwisseling van aanbod en aanvaarding.
8.5.1 Totstandkoming8.5.2 Voorwaarden en tegenprestatie8.5.3 Uitleg8.5.4 Redelijkheid en billijkheid8.5.5 Herroepelijkheid