IV.17.2.2 Begunstigend of belastend?

Voor de vraag of een beschikking al dan niet begunstigend is, dient primair te worden gekeken naar § 48 lid 1 VwVfG. In deze bepaling wordt een definitie gegeven van het begrip begunstigende beschikking:

Vrij vertaald dient sprake te zijn van het vestigen of bevestigen van een subjectief recht of een juridisch relevant voordeel. Van belang zijn dus, blijkens deze bepaling, de rechtsgevolgen1 van de beschikking voor degenen die door de beschikking worden geraakt.2 Bij begunstigende beschikkingen in de zin van voornoemde bepaling kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de zogenaamde gestattende beschikkingen, dat wil zeggen de beschikkingen die een bepaalde activiteit toestaan.3 Daarnaast kent het Duitse bestuursrecht de Leistungs- beschikkingen. Dit zijn beschikkingen op grond waarvan de overheid jegens de burger een prestatie verricht. Het kan gaan om een financiële prestatie (bijvoorbeeld een subsidie), maar ook om een zogenaamde Sachleistung, op basis waarvan een verstrekking in natura plaatsvindt.

In § 48 VwVfG wordt, gelet op de tekst van de bepaling, onderscheid gemaakt tussen begunstigende beschikkingen en ‘andere’ beschikkingen. Deze andere beschikkingen zijn alle beschikkingen met uitzondering van de begunstigende beschikking.4 Gedacht kan worden aan enerzijds de belastende beschikking en anderzijds wat in het Duitse recht wordt genoemd de ‘neutrale’ beschikking. Daaronder wordt verstaan de beschikkingen waarvan niet kan worden gezegd dat zij iemand begunstigen of belasten.5 In de literatuur wordt het voorbeeld gegeven van een beschikking waarbij een nieuwe naam wordt gegeven aan een straat.6

In het hiernavolgende zal, evenals in de Duitse literatuur, een onderscheid worden gemaakt tussen de intrekking van begunstigende beschikkingen en de intrekking van belastende beschikkingen. Waar over belastende beschikkingen wordt gesproken, dient tevens te worden verstaan neutrale beschikkingen.